ملاك كار در نزديكى زيادى منى ، گرمى و حركت آنست زيرا هرگاه منى زياد شود و كيسه را پر كند بخارش بمغز بالا مىرود ، روح نفسانى را به خود مىآلايد و آن را مشتاق به كار مىكند و نيز بقلب مىرسد و حيوانيت آن را برميانگيزد در نتيجه آلت سفت مىگردد همچنين رگهائى كه حامل اين بخار است آن را تا كبد مىبرد كه در آنجا طبيعت براى بيرون راندن منى تحريك مىشود تا سرانجام كار نزديكى بانجام برسد به‌هرحال غذاها در توليد منى بدون ترديد مؤثرتر از داروها مىباشند و اعتماد بر آنها با طبيعت موافقتر ، درست‌تر ، از خطر دور تر و البته به مقصود نزديكتر است و اين منظور از غذاهائى كه غلظت و متانت « 1 » و رطوبت آنها بيشتر باشد بهتر بدست مىآيد زيرا حرارت عارضى كه ممكن است از آن بادهائى توليد شود ، در اين غذاها بيشتر است ، پس اگر غذائى داراى اين خصوصيات باشد براى اين منظور مناسبتر بوده و آدمى را از چيزهاى ديگر بىنياز مىنمايد و اگر همه اين خصوصيات در يك غذا جمع نباشد مىتوان از چند غذا استفاده كرد . نخود ، شلغم و هويج از جمله چيزهائى هستند كه داراى خصوصيات سه‌گانه مىباشند و اگر دو خاصيت در غذائى باشد مانند باقلا كه داراى غلظت و رطوبت است اما حرارت توليدكننده بخار و متانت لازم را ندارد ، بايد خولنجان و نعناع به آن اضافه شود يا مثلا پياز رطوبت و حرارت لازم را دارد اما متانت ندارد و بنابراين بايد نان فطير و گوشت چرب به آن اضافه شود گاه در بدن دو خاصيت از اين سه وجود دارد ، بنا بر اين لازم نيست از خارج كارى بكنند و كافى است كه چيزى را كه ندارد به آن

--> ( 1 ) منظور مؤلف ( ا ع ) از لغت متانت روشن نيست و عينا در ترجمه آورده شد احتمالا ممكن است منظور تكاثف و كمى آب آنها باشد . مترجم