الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

425

دقائق العلاج ( فارسي )

ترش و قابض بازدارند و اگر نيازى به پاكسازى باشد در وقتىكه ورم در گودى كبد است بايد ادرارآور و عرق‌آور به بيمار بدهند ، داروهاى مفيد پيش از اين نام برده شد اما مسهلهاى مناسب دانه‌ها ، ايارجها ، ايارج اشق ، شربت ريوند و امثال آن است و اگر بنابرآن باشد كه بيمار را به قى وادارند انتيمون و تربد براى كبد مناسب نمىباشند اما تجويز جوهر صورى و خربق و غير آنها خوب است . غذاى بيمار هندوانه ، كاهو ، كاسنى ، كدو و بخصوص كدوى پخته و آب آن و ماء الشعير غليظ ، ماش ، عدس و مانند آن است و روى شكم را ( در محل كبد ) بايد هميشه با داروهائى مانند مورد ، بنفشه ، صندل گشنيز تازه ، كافور ، زعفران ، روغن زنبق ضماد كنند و نيز ضماد داروهائى مانند زوفا براى ورم‌هاى سرد و قرص الورد چهل و چهارم و مطبوخ الورد براى درد آن و نيز نمك قليا مفيد است . سوزاندن جاى ورم در چند نقطه يا همه آن با ذراريح ماده را به طرف خارج مىكشد و از چركين شدن آن در داخل جلوگيرى مىكند و گرنه درمان دشوار مىگردد . اگر ورم شدت يابد سوزاندن را تكرار مىكنند و بلكه بهتر است كه سوختگى را تازه نگاه بدارند تا بيمارى بهبود يابد اما ورم سرد علامتش كمى تشنگى ، كمى درد و سنگينى و رنگين نبودن پيشاب است ولى چهره و پلكها برافروخته مىشود ، دست و پا ورم مىكند و رنگ بدن و لبها سفيد مىشود و درمانش خوردن ايارج‌ها و دانه‌ها است و غذاى بيمار مويز ، دارچينى ، قرنفل ، آب گوشت با ادويه معطر و گوشت پرندگانى مثل تيهو است و بايد بيمار از غذاهاى غليظ سرد پرهيز داده شود و چه‌بسا كه حرارتى پيدا شود و بيمار نياز بفصد باسليق پيدا كند و بايد ضمادهاى گرم مثل اكليل پخته ( ظاهرا اكليل الجبل ، مترجم ) و بابونه و گذاردن پارچه‌هاى گرم و سياهدانه و نمك و سبوس گرم سودمند