الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
415
دقائق العلاج ( فارسي )
و احساس گرمى ، سوزش و تشنگى و اگر از رودهها باشد احساس سوزش و ناراحتى و پيچش در رودهها است . چهبسا كه پوستههاى جوشها و زرد - آب در مدفوع ديده مىشود . اگر از اخلاط باشد درمانش تنقيه و فصد در نوع صفرائى و خونى است تا در اندازه و چگونگى خلطها بهبودى پديد شود سپس بايد سكنجبين بنوشند ، انار بمكند و ماء الشعير همراه با تمر هندى جوارشنهاى مناسب مانند جوارشن انطاكى بخورند ، شربت سيب نيز مفيد است . اگر قرحهاى در كار باشد بايد از ترشى بپرهيزند و داروهاى صمغى و لعابدار و روغنى را به كار ببرند مثلا تخم اسفرزه و مغز بادام و غذاها بايد قابض و چسبدار باشد مانند خرفه ، چغندر و آش آرد همراه با روغن بادام در آبى كه بيمار مىآشامد بايد چند بار آهن تفتهاى را سرد كنند سپس مقدارى مصطكى را در آن بيندازند و در كوزه تازهاى بجوشانند و سرد كنند و پس از آن بياشامند . اگر بيمارى از بلغم ، سودا و ليزى روده باشد جوهر الصورى به بيمار مىخورانند تا قى كند و نيز مطبوخ الزلق ، مرباى زنجبيل و شراب الرضوى داروهاى بسيار سودمندى در اين موردند . اگر از باز بودن رودهها با خوراندن هسته تمر هندى و مانند آن اطمينان داشته باشند بهترين دارو براى ليزى ، سفوف اكسير المعده ، سفوف المقوى ، سفوف الاطفال و نيز اين گرد داروئى ( سفوف ) مىباشد : پوست اترج يك جزو و نيم ، شاهزيرهاى كه يك هفته در سركه خيسانده و سپس در سايه خشك شده باشد يك جزء انيسون ( باديان رومى ) ، عود هندى از هركدام نيم جزو ، مصطكى يك چهارم جزو شكر به اندازه مجموع آنها و خوراك آن پنج گرم است و خوراك بيمار قليه با تخمهاى مناسب ، تخممرغ نيمپز و دارچينى است اما اگر گوشت كم بخورند بهتر است و نيز نشستن روى كيسههاى نمك يا سبوس گرم و آجر داغ مفيد