و اين عمل نوعى تدبير گياهى است و در آنجا نيروى جداكننده كبد جوهر صافى نباتى را از مواد زائد آن جدا مىكند ، مواد زائد آبگونه ، از راه كليه و مثانه و مجراى ادرار بيرون مىرود ، مواد زائد دهنى بكيسه صفرا و مواد نمكى به اسپرز ( طحال ) مىرود بعد جوهر صافى يا قوتى خالص كه از اخلاط - چهارگانه مركب است به رگها و اندامها مىرود و در آنجاها بار ديگر گوارده مىشود اين خون آن‌طور كه پنداشته‌اند خالص نيست زيرا خون خالص زردرنگست ولى اين خون مركب از رنگهاى چهارگانه « 1 » مىباشد و مىتوان اخلاط چهارگانه را در دستگاه تجزيه شيميائى جدا كرد اما در هريك از اندامها نيروى جداكننده آن اندام اعراض و جوهرها را از يكديگر جدا مىكند و مواد زائد ( اعراض ) آبگون ، به صورت عرق و مواد روغنى ، به صورت مو و مواد نمكى ، به صورت چرك ، خارج مىشود و جوهر باقيمانده كه هم‌شكل و هم‌آهنگ با تركيبات هريك از اندامها است ، روحانيت غذا را بمغز و قسمت روغنى آن را ، به قلب و بخش نمكى را ، بكبد مىرساند و همين‌كه در نيروى جداكننده يكى از اندامها نابسامانى بهم رسد ، مواد زائد در آن عضو باقى مىماند و آن را مىآزارد و بيمارش مىكند . اين اعراض ( مواد زائد ) را ما طرطيرهاى جوهر « 2 » مىناميم . بنا بر اين روشن است كه ريشه همه بيماريها اين مواد زائد مضر است و اين طرطيرها نيز خود ، مركب از اخلاط چهارگانه‌اند اما نحوه تركيب آنها طورى

--> ( 1 ) رنگهاى چهارگانه عبارتند از : زرد ، آبى ، سرخ و سفيد . مترجم ( 2 ) طرطير در اصطلاح كيميا به درد شراب و يا هر نوع درد ديگر اطلاق مىشود . در فرهنگ معين آن را معرب Tartar يعنى اسيد تارتاريك معرفى كرده است و ظاهرا ازآن‌رو به درد شراب اطلاق شده كه اين درد حاوى املاح اسيد تارتاريك است و به‌هرحال در متن بمعنى ته‌نشينها و مواد زائد مىباشد - مترجم