الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

386

دقائق العلاج ( فارسي )

انار فارسى ، گل ارمنى ، صندل سفيد ، پوست انار ، آرد عدس ، آرد جو كه آنها را مىكوبند و مىبيزند و با عرق برگ مورد يا آب به و يا آب سيب خمير كرده و به بيمار مىخورانند غذاى بيمار جوجه‌كباب است اما براى پيشگيرى از بيمارى بهتر آن است كه از محل فرار كنند و اگر نشد دود دادن با سندروس ، كهربا پوست انار ، لادن ، مشك ، زعفران ، سعد ، سرو كوهى ، صندل ، گز مازج جدوار هركدام كه ممكن باشد مفيد است ، ضمنا بايد مرتبا پياز و سير بخورند و آنها را در اطاق بگذارند و نيز گلابى كه در آن پياز و سير باشد در اطاق ها بپاشند و آن را بر بينى بمالند و درها را ببندند و از خانه بيرون نروند و نيز از خوردن ميوه‌ها و لبنيات و نيز از نزديكى ، حمام ، گرسنگى و تشنگى زياد و نوشيدن آب زياد ، چربىها ، حلواها ، گوشتها و حركتهاى سنگين و ناراحتيهاى روانى بايد پرهيز كنند ضمنا بايد ترشى ، برش ، فلونياى رومى ، ترياق الفاروق ، جدوار ، پازهر معدنى و چاى بخورند و صندل و كافور و سركه بر دور گوش و سينه بمالند و نيز در جاهاى سرد كم‌رطوبت سكنى گزينند و توكل بر خدا است و بايد به قضاى او راضى باشيم و اين از هر كار ديگر بهتر است . مؤلف اعلى الله مقامه در حاشيه مربوط به اين قسمت چنين مىافزايد : شكى نيست كه استعمال مسهل‌ها در زمان همه‌گيرى و با خطرناك است ، زيرا لا محاله هر مسهلى سميتى دارد و همچنين ساير داروهاى مليّن و نضج - دهنده و بازكنندهء خلطهاى بدن را تحريك مىكند و مزاج را ديگرگون مىسازد . بنابراين در روزهاى وبائى اين داروها را نبايد تجويز كرد و اگر ناچار باشند بهتر اين است كه از داروهائى مصرف شود كه حالت ضد سم ( ترياقى ) داشته باشند و ما از اين داروها در فصل مربوط به سم‌ها ياد كرده‌ايم و اينك نيز بعضى از آنها را كه شايع است نام مىبريم :