الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
376
دقائق العلاج ( فارسي )
خوراك بيمار بايد اندازهاش كم و نيرويش زياد باشد مانند آب گوشت و تخم مرغ نيمپز . پزشك بايد بيمارى را با كمك به بيرونروى درمان كند و تا آنجا كه مىتواند با پرهيز و يا اصلاح غذائى و استعمال داروهاى خارجى كه بهتر از داروهاى داخلى است بدرمان بپردازد و بكوشد كه ماده بيمارى از راه قى يا ادرار و يا عرق دفع شود . داروهاى مفرد بهتر از مركب است و قابض تا مىتواند نبايد به كار ببرد . اگر اسهال با سرفه يا خراش رودهها همراه باشد بايد بيمار را از ترشيها و داروهاى مخدر پرهيز دهد و اگر ناچار باشد بايد داروهاى اصلاحكننده را هم به كار ببرد خوابيدن و حمام و مالش بدن براى كسانى كه باسهال مبتلا هستند درمانهاى بسيار خوبى مىباشند بطور كلى براى جلوگيرى از خون طباشير و براى اسهال رودهاى تخمهاى مختلف و تخم اسفرزه و تخم بارهنگ براى پيچ اسهالى مفيد است حجامت روى شكم بدون خراش دادن به پوست نيز سودمند مىباشد . در مقاله چهارم داروهاى مركبى براى قطع اسهال ذكر كردهايم كه در اينجا فقط از آنها نام مىبريم : شوره صاف شده براى اسهال رطوبتى ، جوارشن زنيان براى نابهنجارى و بدى كار معده و نفخ ، حب پنجم ، حب الاشتهاء ، حب الفادزهر ، رامك ، حب السماق ، حب فادزهر معدنى ، حب قابض ، دواهاى چهارم و پنجم و ششم و هفتم و هشتم ، روغن كهرباء براى اسهال خونى ، روغن گل سرخ براى اسهال صفرائى ، روح الملح براى اسهال خونى ، سفوف پنجم و يازدهم براى اسهال صفرائى مزمن و سفوف اكسير المعده و نيز سفوف تخم خطمى و همچنين سفوف دانه انار و سفوف بلوط براى انواع اسهال بهترين دارو براى اسهال سفوف السده است كه علاوه بر پاكسازى و جلوگيرى از بيرونروى در بزرگسالان براى بچهها هم بسيار مفيد است .