الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
369
دقائق العلاج ( فارسي )
شده و آنها را از دريافت غذاهاى تازه بازميدارد و بنابراين آن غذاها بمعده برمىگردد و سبب اسهال مىشود علامتش كم شدن نيرو و اسهال كم است و بيمار از همين مقدار كم بيش از مقدار زياد در ساير حالات ضعيف مىشود و نيز ممكن است در كبد و اندامهاى گوارشى ضعفى باشد كه در اين صورت كبد قسمت لطيفى را كه در كيموس هست مىگيرد اما قسمت غليظ باقى مىماند و طبيعت مىخواهد كه آن را بيرون براند علامتش اين است كه گاهبگاه مىباشد و انسان در مدت چند روز تندرست است اما بعد از آن بيرون روى دوباره آغاز مىشود و پس از چند روز تمام مىگردد و اين حالت را اسهال ادوارى مىنامند . گاه در دهانه معده و يا دهانه راههاى روده بكبد ورمى پيدا مىشود كه غذاى لطيف از آن رد مىشود اما غليظ باقى مىماند علامتش ناتوانى بيمار و نقاهت اوست و اينكه مدفوع باندازهاى است كه بيمار غذا خورده و يا نزديك به آن مقدار است اين نوع اسهال را مزمن مىگويند . اما فرق بين اسهال و هيضه اين است كه در هيضه قى هم وجود دارد و مريض به زودى ناتوان مىگردد اما در اسهال چنين نيست . درمان همه انواع گفته شده اين است كه از بيرون روى بيمار تا وقتى كه از پاكى كامل مزاج او اطمينانى نيست جلوگيرى نكنند يعنى بايد مزاج او طورى باشد كه پس از آن خلطى از او دفع نشود و عوارض بيمارى باز بايستند ، بلكه بايد تا بدست - آمدن اين نتيجه با نوشاندن آب گرم طبيعت را براى پاكسازى يارى دهند و اگر جاهلى در جلوگيرى از بيرون روى بيمار بكوشد بمرگ او كمك كرده است اگر اسهال از نوع گرفتگىهاى روده باشد بايد براى رفع اين گرفتگىها با خوردن طرطر زاج و نمك طرطر اقدام كنند و علامت باز شدن رودهها اين است كه پيشاب پس از مدتى كه كم بوده زياد مىشود و پيش از آن بىرنگ