الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
7
دقائق العلاج ( فارسي )
زدودن سبب ، مثل هنگام ابتلاء به و با و امثال آن ممكن نيست و در همان حال بايد بدرمان هم بپردازند و لو اينكه سبب اصلى هم موجود باشد و اين حالت از دشوارترين حالات معالجه است و در چنين وقتى بايد كاملا بتقويت بدن رو كنند تا آنكه خود بتواند با سبب مرضش برابرى كند . در هنگام درمان پس از قطع سبب ، بايد پيش از مداواى بيمارى از عوارض جلوگيرى كنند و يا اينكه عارضه را از اندام مهمى بعضوى كه كمتر اهميت دارد متوجه كنند تا عضو مهم محفوظ بماند و بعد بدرمان برسند ، يا اينكه ممكن است عرضى كه در يك عضو آشكار است سبب بيمارى در اندامى ديگر باشد كه در اين هنگام بايد عرض را به جائى متوجه كنند كه سبب مرض نباشد و بعد بمداوا بپردازند پس از قطع سبب بايد عضو را تخدير و حسش را كم كنند تا اينكه در مقابل درد تاب بياورد و بعد بقطع ريشه مرض اقدام كنند « 1 » و بدانكه همينكه از ناچارى باستعمال داروئى پرداختند حتى الامكان بايد به قدر لزوم و ضرورت آن دارو را به كار برند و مثلا تا معالجه با غذاهاى داروئى ممكن باشد به آن بپردازند و گرنه از داروهاى غذائى به كار ببرند و اگر نشد داروى مفرد و يا هرچه كم جزءتر و اگر نشد داروهاى پرجزءترى را استعمال نمايند و باز حتى الامكان بايد از داروهاى ضعيفتر استعمال كنند و مثلا تا ممكن است مليّن و يا مسهل ضعيفتر بخورند ، مسهل قويتر را نخورند و مسهل را نيز بدون خوردن منضج « 2 » نخورند مگر آنكه فرصت كافى نبوده و يا امتلاء شديد باشد و يا حتى الامكان بايد از داروهائى كه قبلا آزمايش شده به كار برده و از داروى ناآزموده پرهيز نمايند ، و بهتر است كه از داروهاى
--> ( 1 ) در اصطلاح پزشكى فعلى بجاى اعراض يعنى پىآمدهاى يك بيمارى واژه عوارض به كار مىرود كه جمع عارضه است ( 2 ) منضج ، دارو يا غذائى است كه قبل از مسهل براى آماده كردن مزاج به كار مىرود . مترجم