الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
354
دقائق العلاج ( فارسي )
نشانيها به عكس اينها است مگر آنكه اگر بلغم ترشى در معده گرد آيد آن را با ترشى خود همانطور كه در حالت ريختن سوداء بمعده پيش مىآيد مىگزد و مريض چنين مىپندارد كه ميل به خوردن دارد ، اما همينكه غذائى آماده شود اشتهائى ندارد ، زيرا در اين حالت نيروى جاذبه معده كم مىگردد . درمان اين بيمارى يعنى ضعف معده همان است كه قبلا براى درد معده گفته شد زيرا اين دو بيمارى در يك رده هستند . در اينجا شربت سودمندى را ذكر مىكنيم كه براى معده مفيد است : مقدارى به بزرگ خوشبو كه زمخت نباشد مىكوبند و آبش را مىگيرند و هفتصد و پنجاه گرم آن را با هفتصد و پنجاه گرم عسل و هزار و سيصد و بيست و پنج گرم سركه آميخته بر روى آتش ملايمى مىپزند و كف آنها را مىگيرند و يكصد و پنج گرم زنجبيل و هفتاد گرم فلفل سفيد بر آن مىافزايند و مىپزند تا كاملا غليظ شود ، اين دارو براى معده و كبد سرد مفيد است « 1 » . اگر بيمارى از حرارت باشد بجاى عسل ، سازج ( درختيست هندى ) و شكر خالص مىريزند و غذاى اين بيماران جوجه كبابى است كه در آب انار با
--> ( 1 ) در مقاله پنجم در باب مفردات خواص آمله ، هليله ، جدوار ، جوزبويا ، خميرمايه ، ريوند ، انار ، زراوند ، زعفران ، زاج سفيد ، آويشن ، گنهگنه ، ماء المحدد مصطكى ، نانخواه ، نيل و مارچوبه ذكر شده مراجعه كنيد . و در قانون براى بد كار كردن معده آمده است كه افسنتين پخته و ايارج و همچنين بيست و پنج گرم افسنتين ، دوازده و نيم گرم دارچينى ، هفت و نيم گرم چوب بلسان ، هفت و نيم گرم سنبل ، پنج گرم برگ گل سرخ تازه ، دو و نيم گرم عود ، دو و نيم گرم مصطكى را در آب زياد مىجوشانند تا بحدود چهارصد سانتيمتر برسد و آن را صاف مىكنند و قدرى صبر در آن مىريزند و هر روز چهل گرم مىخورند تا بهبود يابند . مؤلف اعلى الله مقامه