الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

347

دقائق العلاج ( فارسي )

كرفس ، انيسون و گل سرخ پاك‌شده از هركدام دو جزء در آب خيسانده و مىجوشانند و صاف مىكنند و پنجاه جزء شكر و چهل جزء سركه تند در آن مىريزند و مىخورند و با اين تدبير مزاج مرتب و سوداى سوخته خارج ، خون پاك و مغز تميز مىشود و نيرو مىگيرد و بعد از آن بايد داروهاى فرح‌آورى مثل الكسير ذو الخاصية ، بخور مقوى ، جوارشن زعفران ، جوارشن عود ، حب جدوار مبهّى ، شربت - ابريشم ، شربت ليمو ، عطر چهارم رضوى ، فتيله عنبر ، مفرّح انطاكى ، مفرح مسهل و مفرح سيسنبرى بخورند . فصل ضعف قلب « 1 » اين بيمارى جدا بد و آزاردهنده و ناتوان‌كننده مىباشد و از اين جهت است كه اعتدال روح بسته بيك جزء حرارت و يك جزء برودت و يك جزء يبوست و دو جزء رطوبت است ، بنابراين اگر در يكى از اين اجزاء ، كم و زيادى پيدا شود از كار خودش بازميماند . گاه از چيرگى خون ، قلب ناتوان مىگردد همانطور كه چراغ از زيادى روغن ضعيف مىشود . گاهى از چيرگى صفراء است و همين‌كه صفرا رطوبت را كم كرد و بر حرارت افزود روح ديگرگون مىگردد و قدرت نگاهداريش كم مىشود ، زمانى بلغم غالب و در اين صورت روح خيلى ناتوان مىشود و زمانى سودا چيره مىگردد كه كارش مانند آن است كه بر آتشى خاك بريزند پس دشمن روح است اما ممكن است سببهاى خارجى مانند خوردن چيزهاى ضعيف‌كننده بر قلب اثر بگذارد و از توان آن بكاهد . « 2 »

--> ( 1 ) اين بيمارى باحتمال قوى همانست كه در اصطلاح فعلى نارسائى قلب يعنى ( Inssufisans Cardiaque ) نام دارد . مترجم ( 2 ) در مفردات خواص هليله جدوار ، جوزبويا ، طلا ، ريوند ، ريحان ، اترج و زعفران براى ضعف قلب ذكر شده . مؤلف « ا ع »