الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
3
دقائق العلاج ( فارسي )
تغيير كند جنبههاى عملى نيز دگرگون مىشود زيرا عمل ، فرع علم است و با تغيير اصل ، فرع بگونهاى ديگر مىگردد ، اما اين كتاب را درباره جنبههاى عملى پزشكى ولى باختصار و با اتكاء بر كتاب حقايق الطب و همچنين كتاب مرآت الحكمة مىنويسم و غرض من صرف عمل و گهگاه اشاره بادلّه است تا كسى گمان نبرد كه صرف ادعاء بلا دليل است و اميدوارم كه پزشكان از آن بر من خرده نگيرند كه در همه انواع معالجات و علل تحقيق نكردهام زيرا قصد من آن نبوده كه مثل ساير مؤلفين مطالب را از كتب مختلف نقل كنم چه اگر چنين قصدى داشتم به همان راهى مىرفتم كه آنان رفتهاند ، اما من خواستم كه چيزهائى را در آن بنويسم كه شخصا تجربه كرده باشم و يا ديگران آزمايش كرده باشند و يا اينكه در كتاب معتبرى از اشخاص مجرب روايت شده باشد و از قياس و گمان در آن پرهيز كردهام و به همين دليل اين كتاب شامل بعض درمانها و بعض مفردات و مركبات شده است و به نظر من چيزى كه كم ، آزمايش شده و درست باشد بهتر از چيزهائى است كه زياد ولى غير معتبر مىباشد و هركس جوياى چنان مطالبى باشد بايد به كتب سايرين مراجعه كند تا بدلخواه خود برسد و اما اين كتاب را بر مقدمهاى و پنج مقاله ترتيب دادم و آن را دقايق العلاج ناميدم . مقدمه [ در بيان بعض كليات علمى و عملى و در آن چند فصل است ] در بيان بعض كليات علمى و عملى است كه لازم است در مقدمه آورده شود و در آن چند فصل است فصل اول - [ در اينكه واجب است بر پزشك قطع اسباب اوليه امراض سپس اگر لازم شد بدرمان بپردازد و طرز استعمال دارو ] آشكار است كه قوام و پايدارى هر شئ به چيزى است كه هويت آن شئ بدان بسته است و اگر در آن چيز تغييرى رخ دهد ، آن شئ ، ديگر آن