فصل خناق ( ديفترى ) خناق ورم ماهيچه‌هاى حنجره از داخل يا خارج و ورم زبان كوچك و سق دهن است كه از غلبه خون پيدا مىشود و درمانش فصد از طرف مخالف است و اگر بهبودى نيافت بايد از همان جهت هم كه گلو ورم دارد فصد كنند و سپس بايد در محلى ميان شانه‌ها حجامت شود و نيز بايد با رب توت غرغره كنند و اگر كمى آرام شد با فلوس پخته غرغره و سپس داروهاى ضد ورم را بر بيرون گلو بمالند و نيز ضماد دوده حمام و زاج سفيد و نمك اندرانى ( تبرزد ) به‌طور مساوى بر خارج گلو سودمند مىباشد . اگر بيمارى شديد باشد بايد شكم قورباغه‌اى را باز كنند و آن را بر گلوى بيمار بگذارند و بعد فاروق ( ظاهرا فاروق الحاد . مترجم ) بر آن بنهند تا سر باز كند و اين در صورتى است كه ورم از بيرون ديده شود و اگر شدت يافت بايد مدفوع سگى را كه سه روز چيزى بجز استخوان نخورده باشد در آب حل و غرغره كنند و اين محلول را بر محل

--> - پخته عاقرقرحا و آب ترب غرغره كنند و اگر مزمن باشد و سابقا شخص مبتلا به بيمارى سيفليس بوده اين غرغره مفيد است : كاغذ سوخته ، مازوى سوخته و نمك قليا به اندازه مساوى با سركه و گلاب ممزوج مىكنند و آب گشنيز تازه در آن مىريزند و نيمه گرم غرغره مىكنند . مؤلف اعلى الله مقامه و نيز بتجربه رسيده كه چنانچه صبر زرد ، اگر ( وج ) ، ماروى و ترياك را بسايند و بر ورم گلو و يا ساير اندامها مثل بعض ورمهاى سينه زنها بمالند ورم تمام مىشود توضيح اينكه ماروى نوعى صمغ گياهى است كه به اين نام در دهات سيرجان معروف است و از همان جا بدست مىآيد و احتمالا با توجه به تلخى شديد و ساير خواص آن مرّ ماحوز است . مترجم