ماده جارى در حمام غليظ مىگردد و اگر آب داغ بر روى سر بريزند تا داغى آن در مغز حس شود و يا پارچه كتانى گرمى بر سر بگذارند و چند بار اين كار را تكرار كنند تا داغى آن در مغز حس شود نيز آب بينى غليظ مىشود « 1 » در همه حالات زكام بايد خوراك ، آب ، خواب و نزديكى را كم كنند و بايد در هنگام روز از خوابيدن پرهيز نمايند و هرگاه كه مىخوابند بر پهلوى راست بخوابند ، نه بر پشت و نه بر طرف چپ . حمام رفتن متوالى بعد از سه روز مفيد است . اگر امتلائى نباشد در سرد مزاج‌ها حافظ الصحة و روح الكبريت با چاى و در گرم مزاجها برشعثا و حب الشفاء ، معجون بزر البنج ، معجون جامع رضوى ، اطريفال كوچك مفيد است . براى نزله گرم ايارج اشق ، ترياق النزله ، جوارشن زوفاى خشك ، حافظ الصحة ، حب الافيون و حب اللفاح سودمندند . براى نضج يافتن آب بينى در نزله‌هاى گرم حب النزلة و همچنين ضماد حجر الجنة ، روغن انيسون ، روغن بسباسه ، روغن دانه عرعر ، روغن كهرباء ، روغن مرجان ، زاج الجلاء گل گوگرد ساده براى غليظ كردن مواد مفيد مىباشند . شربت خشخاش ، ضماد سوم ، فلونيا ( معجونى از تخم شاهدانه و ترياك ) شيره گوگرد ، تربد پخته ، معجون بزر البنج با آب گرم ، ند چهارم و نشوق پنجم و ششم براى غليظ كردن مواد سودمندند . اگر مواد ريزنده به داخل دهن بريزد و دهن ورم كند و درد بگيرد ضماد زوفا سودمند مىباشد . و نيز مفيد است كه مقدارى پنبه را در روغن بنفشه خيس كنند و در بينى بگذارند . و نيز زعفران يا سياه دانه و يا سندروس را

--> ( 1 ) در مقاله پنجم خواص درمانى اسطوخودوس و اسفناج و انجبار و جلب و سياهدانه و پشم و مس براى درمان نزله ذكر شده است . مؤلف ( ا ع )