الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
172
دقائق العلاج ( فارسي )
كثيراء الابيض ( كتيراى سفيد ) ، عليق ( تمشك ) ، زبيب ( مويز ) ، رازيانج ( رازيانه ) ، بزر كرفس ( تخم كرفس ) ، النبات ( نبات ) ، التين الاصفر ( انجير زرد ) ، اللاك المغسول ( لاك شسته ) و امثال آن است . داروهائى كه پس از گرفتن خون آن را معتدل مىكند نوشيدنيهاى مليّن است مثل : شربت گل سرخ ، شربت تمر هندى ، شربت عناب ، پارهاى از نوشيدنيهاى قابض مثل شربت مورد ، شربت زرشك ، شربت ترشك ، شربت ريواس و مانند آن . از غذاها آش زرشك ، آش انار ، آش آبغوره ، جو و عدس كه بايد آنها را پوست گرفته و باهم بپزند و يا بجاى آنها مىتوان از كاهو ، كاسنى ، برگ خرفه و امثال آن استفاده كرد و اگر مريض كمتوان باشد مىتواند كباب جوجه بخورد . پارهاى از داروهاى مركبى كه مناسب با خون است عبارتند از : اطريفال تربدى كه خون را رقيق مىكند و اقسام تربد معدنى كه آن را صاف مىنمايد و رب خربق ، روح الملح ، لبن الكبريت ، مفرّح الاعظم ، و مفرّح السهل يكصد و چهل و نه . اما ملح المرجان خون را صاف و رقيق مىكند و امثال اين داروها زياد است . اگر پس از گرفتن خون ، بيمار نياز بمليّن داشته باشد اين دارو بسيار خوب است و براى بيماريهاى دموى مفيد مىباشد ، آب انار ترش و شيرين و پيه انار ربع ليتر شربت گل سرخ پنجاه گرم ، شيرخشت سى و پنج گرم ، ترنجبين پنجاه گرم ، اين داروها را در دويست سانتيمتر مكعب گلاب مىريزند و ممزوج مىكنند و صبح ناشتا مىآشامند . و بدانكه روح بر خون سوار است زيرا از بخار و لطايف آن متولد مىگردد و سزاوار نيست كه با اندك بهانه بخونگيرى اقدام كنند زيرا از روح نيز كاسته مىشود