و يا برنج پخته بگذارند يا همانطور كه پس از اين گفته‌ايم آن را با آرد برنج حب كنند و ناجويده فرو ببرند و نيز از منضج‌هاى قوى طرطرزاج « 1 » است كه چهار گرم از آن را با آب دارچينى و مويز پخته مخلوط مىكنند و مىخورند و اين دارو براى بلغم و سوداء مفيد است « 2 » خوردن يك‌صد و بيست و پنج سانتىگرم ملح طرطر « 3 » با آب جوجه و يا ساير آبهاى مناسب مفيد مىباشد و نيز حب منضجى كه خود ما تركيب كرده‌ايم براى بلغم و سودا سودمند مىباشد « 4 » فصل قىآورها به كار بردن قىآور درمان مستقلى است كه براى اخلاطى كه در دهانه

--> ( 1 ) به باب مركبات در مقاله پنجم مراجعه شود . ( 2 ) در زاد المسافرين دو تركيب مفيد براى انضاج سوداء ذكر كرده كه يكى از آن دو اسطوخودوس ، بادرنجبويه ، گاو زبان ، پرسياوشان ، باديان كوفته و ريشه شيرين‌بيان پوست گرفته كوفته از هركدام ده گرم در سيصد گرم آب مىجوشانند تا آب نصف شود و آن را صاف و با قند سفيد ، شيرين مىكنند و مىخورند . داروى ديگر كه قوىتر از آن است : تخم خطمى ، تخم خطمى خبازى ، تخم كرفس ( كوفته ) از هركدام پنج گرم بسفايج ( بسپايك ) كوفته ده گرم گاو زبان پانزده گرم مويز شاهتره هفت و نيم گرم ، استوخودوس ده گرم انجير سفيد پنج دانه مويز پاك كرده سى و پنج گرم ، گل سرخ پاك كرده ، - بادرنجبويه و ريشه شيرين‌بيان پوست گرفته كوفته از هركدام هفت گرم و نيم بنفشه پنج گرم گل نيلوفر دو و نيم گرم عناب و سپستان از هركدام ده عدد و بنا به رسوم آن را مىپزند و با قند شيرين مىكنند و پس از آنكه خوب صاف كردند مىخورند . مؤلف اعلى الله مقامه ( 3 و 4 ) به باب مركبات در مقاله پنجم مراجعه فرمايند . مترجم