الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

109

دقائق العلاج ( فارسي )

خورده است بايد بيشتر به او بخورانند و چه‌بسا كه همين درمان براى بيمار بس باشد . درمان در مرتبه دوم نيز همچنين است و اگر بيمار بهبودى نيافت بايد از غذاهاى داروئى سود بجويند و چه‌بسا كه با همين درمان بهبودى به دست آيد و اگرنه بايد بوسيله استفراغ پس از نضج گرفتن و توقف بيمارى بپاكسازى بدن پرداخت . اگر اين چاره كه بيشتر سودمندست ممكن نشد و بيمارى ادامه يافت بايد چيزهاى لطيف‌كننده مزاج و پس از آن چيزهائى كه خلطها را حل مىكند تجويز كنند چه معلوم مىشود كه هنوز مقدارى از خلطها پس از پاكسازى در بدن باقى مانده است و همچنين است دستور كار در روزهائى كه بيمارى در حال فروافتادن است تا آنكه به كلى قطع شود و حرارت غريزى و اعضاء رئيسه نيرو بگيرند . اما بعض از پزشكان معتقد به پاكسازى بدن در آغاز حركت ماده هستند و من بر اين باور نيستم چه بر خلاف فرمايش اهل بيت عليهم السلام است كه مىفرمايند " أمش بداءك ما مشى بك " ( با بيمارى تا وقتى كه با تو مدارا مىكند مدارا كن ) . علاوه بر آنچه در اين باره گذشت باز هم توضيح خواهم داد و به‌هرحال تا هنگامى كه طبيعت بر بيمارى چيره است ، نيازى بدارو نيست اما همين‌كه از دفع بيمارى ناتوان شد بكمك نياز دارد . اگر بيمارى مخصوص يك اندام باشد سزاوار اين است كه در امراض گرمى كه در حال پيشروى مىباشند پس از پاكسازى داروهاى پس‌زننده را به كار برند . و اگر بيمارى سرد باشد نخست از لطيف‌كننده‌ها و سپس از پس‌زننده‌ها و در حال باز ايستادن بيمارى از پس‌زننده‌ها و سپس از محللها « 1 » بايد استفاده نمايند . در هنگام فروافتادن بيمارى

--> ( 1 ) منظور از محللها داروهائيست كه بتحليل و پس رفتن ماده مرض كمك كند روادع -