زندگانى خود را در مصر گذرانده است ، ابن نفيس را به شرحي كه در ديباچه آثار منتشر شده مورد اشاره معرفى كرده‌ايم به صراحت كاشف گردش خون ريوى مىدانيم ودلايل ومستندات آن را با اشاره به صفحات 319 تا 320 شرح تشريح قانون ( انتشارات موسسه مطالعات تاريخ پزشكى ، طب اسلامى ومكمل - 1383 ه . ش ) در ديباچه كتاب مورد اشاره آورده‌ايم وتفاوت زماني معادل 4 قرن ميان زندگانى ابن نفيس وويليام هاروى را كه بدون هيچ‌گونه شك وترديدى به ترجمه لاتين از متن عربى شرح تشريح قانون توسط استادش آلپاكو دسترسى داشته مورد تأكيد قرار داده‌ايم . در ميان آثار ابن نفيس كتاب موجز القانون أو شهرت زيادى دارد وكتابهاى متعددى به عنوان شرح بر اين موجز نگارش يافته ( از جمله كتاب حل الموجز اثر جمال الدين الاقسرائى متوفى به سال 791 هجرى ) كه اين نيز خود اهميت كتاب موجز را مىرساند . اما كتاب الشامل في الصناعة الطبية كه آن را بعد از الحاوي رازي وقانون ابن سينا سومين موسوعه ( دانشنامه يا شايد دائره المعارف ) در سه مجموعه تحت عنوان سه فن تاليف شده است . اگرچه متاسفانه فعلا بخش‌هاى مهمى از اين موسوعه در دسترس نيست وشايد إن شاء الله روزى دسترسى به آن بخش‌ها ميسر گردد . فن أول كه به طب نظري اختصاص دارد خود در 4 بخش شامل أمور طبيعية ، علم الأمراض ، علم الأسباب ، علم دلائل وعلامات تنظيم شده است . أمور طبيعي در 7 كتاب شامل أركان ، امزجه ، رطوبات ( أخلاط ) ، أعضاء ، أرواح ، قوى وافعال است . علم دلائل وعلامات نيز شامل سه كتاب درد ، نبض وبول است . فن دوم در 4 بخش ( كه بخش دوم خود 2 نمط است ) وبخش سوم ( جمعا چهار بخش ) شامل مباحث زير است . أصول كلى ، آلات وابزار جراحى وغيره ، اعمال يداوى ومتاسفانه بيشترين قسمت اين فن فعلا در دسترس نيست . فن سوم خود شامل 2 جزء است كه جز أول در دسترس نيست وجزء دوم كه بطور كامل وجود دارد در 28 كتاب شامل ادويه مفرده است كه فعلا 20 جلد آن ( با استثنا كردن جلد 11 كه منتشر نشده ) ومجلدات بعد از جلد 21 كه آنها نيز هنوز به طبع نرسيده است در اين مرحله انتشار مىيابد واميد مىرود نشر اين موسوعه استثنائي با نوآوريهاى ارزشمندى كه در آن است ( از جمله در مورد اندازه‌گيرى كمّى سردى ، گرمى ، ترى ، خشكى وغيره ) گامى مؤثر در فراهم‌سازى شرايط دسترسى آسان محققين طب سنتي وطب دوران تمدن اسلامى باشد . /