بسمه تعالى غافقى وجايگاه أو در علم مفردات پزشكى اگر چه دانشمندان دوره تمدن اسلامى وپزشكان بزرگ ونام آورى همچون رازي ، ابن سينا ، علي بن عباس مجوسي اهوازى وديگران بلحاظ كرامت نفس وامانتدارى ، متواضعانه از ديسقوريدوس وكتاب ارزشمند أو الحشانش در آثار خود بكرات نام برده اند وبگونه اى كتاب ياد شده از منبع اصلى علم مفردات پزشكى خود معرفى كرده اند اما نبايد از ياد برد كه كتاب مذكور با همه ارزش واهميت از حدود 450 مفرده نام مى برد اما وقتي به كار غافقى وابن بيطار مى نگريم كه اين رقم را به حدود 2000 مورد افزايش داده اند آنوقت اين اظهار نظر غير عادلانه برخى از غربى ها كه هنوز در سخنرانى ها حتى سخنرانى هائى كه يكى دو مورد آنرا در إيران داشته اند واظهار داشته اند كه كار مسلمين گرفتن طب يوناني ، حفظ وترجمه آن وسپس در قرون وسطى در اختيار اروپائيان قرار دادن بوده است مايه تأسف مى گردد . غافقى كه اينك ملخصى از اثر گرانقدر أو به تلخيص وگزينش ابن العبري ( أبو الفرج گريگوريوس مفريان ) ارائه مى گردد نام كامل أو أبو جعفر أحمد بن محمد بن أحمد بن سيد ( وبراساس نوشته اين عبرى خليد ) الغافقي است وى در شهر غافق از شهرهاى اندلس ( نزديك قرطبه ) در حوالي سال 494 هجرى ولادت يافته وتاريخ وفات وى را سال 560 هجرى ( 1165 ميلادي ) ثبت كرده اند . در كتب تاريخ پزشكى از جمله در جلد 2 كتاب عيون الانباء ابن اصيبعه اطلاعات فراوانى در مورد وى قابل دسترسى است . در كتاب فرهنگ ومصطلحات پزشكى غير عربى كه در 1384 در سلسله انتشارات مؤسسه مطالعات تاريخ پزشكى طب اسلام ومكمل به شماره 46 متفرقة منتشر كرده أيم نيز اطلاعات مهمى در مورد وى وكارهاى أو ميتوان يافت . كار غافقى اگر چه بر پايه كتاب الحانش ديسقوريدوس شكل گرفته اما بسيارى از مفرداتى كه در طب هندى وإيراني مورد استفاده بوده ودر كتاب ديسقوريدوس وجود ندارد به آن اضافه شده است . ابن بيطار نيز براساس كارغافقى ، اين حركت را تكميل وشاهكار علمي خويش را عرضه نموده است . /