علي بن الحسين بن هندو
مقدمه 6
مفتاح الطب ومنهاج الطلاب
پزشكى در هيچ مقطعى از مقاطع تحصيلي خود با تاريخ علم پزشكى در إيران واخلاق وآداب وسنن پزشكى كه دانشمندان اسلامى عرضه داشته اند آشنا نمى گردند . پس از آنكه راقم اين سطور مجموعه اى را تحت عنوان " تاريخ علوم در اسلام " بنياد نهاد ، أستاذ ارجمند آقاى محمد تقي دانش پژوه پيشنهاد كردند كه كتاب مفتاح الطب كه از مهمترين كتابهائى است كه در آن از اهميت وشرافت علم پزشكى ومبانى علمي وعملي وكيفيت تعليم وتعلم آن بحث شده است در اين مجموعه منتشر گردد وبه دنبال آن متن كتاب بر أساس نسخهء خطى مفتاح الطب كه در مجموعه هاى شمارهء 1538 كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى وشماره 4285 كتابخانهء ملى ملك بود مشتركا مورد تصحيح ومقابله قرار گرفت واينك باسه پيوست كه در آخر كتاب ملاحظه مى شود به أهل علم عرضه مى گردد . أستاذ دانش پژوه در پيوست أول اشاره اى به پزشكان مهم اسلامى وآثار آنان وتحول علم پزشكى تا زمان ابن هندو كرده اند . در پيوست دوم اين حقير متن كتاب را تلخيص وبه فارسي ترجمه وفهرستى ألفبائي از اصطلاحات علمي به آن ضميمه كرد تا دانش جويان از مطالب ومحتواى كتاب آگاه گردند . پيوست سوم براي آن است كه دانشجويان از روش وكيفيت تحقيق در تاريخ پزشكى كه بوسيلهء خاورشناسان انجام مى گيرد اطلاع يابند . چون اين كتاب طي سخنرانى كه در تاريخ أول اكتبر 1987 در دانشكدهء پزشكى دانشگاه مك گيل بوسيلهء راقم سطور انجام گرفت به زبان انگليسى معرفى شده بود كه متن آن سخنرانى در مجلهء پزشكى جمهورى اسلامى شمارهء 2 ص 57 تا 65 ، بهار 1988 چاپ گرديده مناسب دانسته شد كه آن متن عينا به كتاب پيوست شود تا دانشمندان جهان از انديشه هاى والاي اين پزشك إيراني آگاه گردند وبهره از كتاب مضاعف گردد . در پايان لازم مى داند از أستاذ محترم دكتر عباس زرياب خوئى كه متن كتاب را مورد ملاحظه قرار دادند ونظر صائب خود را در حل برخى از دشواريهاى آن ابراز داشتند سپاسگزارى نمايد . بيست وچهارم مهرماه 1367 مهدى محقق