اسحاق بن علي الرهاوي
هوية الكتاب 5
أدب الطبيب
أدب الطبيب رهاوى اثرى جامع در اخلاق پزشكى بسمهتعالى ضرورت آميختگى آموزش پزشكى با اخلاق واحساس مسئوليت نسبت به حقوق مادي ومعنوي انسانها ، از قديمىترين أيام مورد توجه بوده است اما در طول تاريخ پزشكى كارى كه برخى شخصيتهاى ممتاز پزشكى همچون بقراط ( متوفى به سال 377 قبل از ميلاد ) با تأليف كتبي همچون ناموس الطب ، ترتيب الطب وكتاب العهد ( كه شايد زيربناى سوگند نامه معروف أو باشد ) گامى جدى به جلو برداشتهاند والزامات اخلاق پزشكان را به تناسب نظام انديشه وفلسفه مورد قبول خود مشخص نمودهاند . علاوة بر اين تقريبا أكثر كتب طبي دورانهاى گذشته بنحوى از آموزهها يا تذكرات اخلاقى خالى نبود . در دوره شكوهمند تمدن اسلامى نيز تقريبا همه آثار مهم طبي از اينگونه آموزهها بهرهمند است وحتى در برخى آثار همچون كتاب اخلاق الطبيب يا مهنه الطبيب محمد بن زكرياى رازي وكامل الصناعة الطبية از علي بن عباس مجوسي اهوازى سهم خاصي به اخلاق پزشكى داده شده است . ( مثلا در كتاب أخير الذكر مقاله دوم در اين زمينه است ) گاهى نيز اينگونه آموزهها در قالب مناجاة نامه ارائه كردهاند ( از جمله مناجاة طبي ابن ميمون ومناجاة عساف و . . ) اما امتياز كار رهاوى تدوين كتاب مستقل در 2 مقاله وجمعا مشتمل بر 20 باب است . رهاوى كه نام كامل أو إسحاق بن على الرهاوي است از پزشكان قرن سوم هجرى است وشهرت أو به رهاوى برگرفته از نام زادگاه أو شهر رها ( اورهاى عربى ، اورفاى سريانى وادساى يوناني ) است . اين شهر كه در شمال عراق وجنوب تركيه قرار داشت جايگاه حضور پزشكان وپايگاه اصلى مكتب پزشكى سريانى ( قبل از اسلام ) ومحل آموزش وآمد وشد علمي در دوران تمدن اسلامى است . برخلاف ادعاى برخى از مورخين غربى هيچ نشانى از مسلمان نبودن رهاوى وجود ندارد وبعكس در زمان حيات رهاوى ، حضور قاطعانه اسلام در رها بيشتر انسان را به مسلمان بودن وى رهنمون مىشود . از رهاوى علاوة بر أدب الطبيب ، 2 كتاب ديگر نيز ذكر شده است ( ابن أبي اصيبعه در كتاب عين الانباء مىنويسد كان طبيبا متميزا عالما بكلام جالينوس وله اعمال جيده في صناعه الطب ، سپس به كناش جمعه وكتاب الفرق وى اشاره مىنمايد . )