الشيخ محمد حسن المظفر ( مترجم : سپهري )

30

دلائل الصدق لنهج الحق ( فارسي )

وجه دوّم : نصب امام ، لطف است و لطف بر خدا واجب . پس نصب امام بر خدا واجب است . اين برهان مركب از يك صغرى و يك كبرى است . امّا صحّت صغرى - نصب امام لطف است - به اين دليل است كه لطف ، عبارت است از امرى كه بنده را به طاعت خدا نزديك و از معصيت دور مىسازد ، اگر چه اين امر از طريق زمينه سازى انجام شود . و از آنجايى كه نصب امام موجب اجراى احكام و از بين بردن ظلم و فساد و مانند اينها مىشود ، نوعى لطف است . البته لطف بودن نصب امام ، با سلب قدرت از او توسط مردم و يا غيبت او منافات ندارد ؛ زيرا خداوند متعال با نصب امام زمينهء لازم را براى لطف به مردم فراهم فرموده و در واقع به آنان لطف كرده است و اين خود مردم هستند كه اثر اين لطف را از بين برده‌اند . لطف ديگرى با اين لطف ، معارضه كرده است و آن عبارت است از اينكه هر كس در نبودن امام واجبات را انجام دهد و محرّمات را ترك كند ، اخلاص بيشترى دارد ؛ زيرا مسئلهء ترس از امام وجود ندارد و به همين لحاظ ثواب او نيز افزونتر است . و نبودن امام ، خود نوعى لطف است . حتى برخى گفته‌اند در از ميان رفتن اين ثواب ، مفسده اى است كه از وجوب نصب امام جلوگيرى مىكند . اين سخن ، باطل است ؛ زيرا چنين لطفى نمىتواند با لطف نصب امام ، مقابله نمايد . چرا كه اين لطف به افرادى اندك اختصاص دارد اما لطف نصب امام شامل حال همهء بندگان مىگردد . علاوه بر اين ، ما معتقديم كه اين مسئله ، لطف نيست . چرا كه كسى غير از امام ، به جوانب مختلف اخلاص آگاهى ندارد لذا بدون آموزشها و راهنماييهاى او اخلاص كامل براى احدى حاصل نمىگردد . به اين نكته هم بايد توجه داشت كه اخلاص شخصى كه با اوامر و نواهى الهى مخالفت نمىكند ، با بودن يا نبودن امام تفاوتى نمىكند ؛ زيرا او با ميل و اختيار خود و بدون هيچ بيم و هراسى به تكاليف شرعى عمل كرده است ، بدون آنكه بودن و نبودن امام در وى تأثير بگذارد ، بلكه مىتوان گفت : با بودن امام ، او از امام پيروى مىكند و راه و رسم امام را در پيش مىگيرد و بنابراين اخلاص بيشترى كسب مىكند . اما بطلان اين ادعا كه از دست رفتن اين مصلحت و لطف - اگر بپذيريم كه از دست مىرود - مفسده باشد روشن و آشكار است . ضمن اينكه بر اساس اين ادعا ، جايز نبودن نصب امام ثابت مىشود نه واجب نبودنش . ما درستى كبراى اين قياس به اين دليل است كه چون انجام ندادن اين لطف از جانب مولا ، نقض غرض و خواست او كه همانا اطاعت بندگان و ترك معصيت است ، مىباشد .