آقا محمد علي كرمانشاهي

539

مقامع الفضل

شيخ فنا شدن ، وبعد در رسول ، وبعد در ذات حق مستغرق گشتن ، وآنجا هم فناى در فناى در فنا شدن تا باقي به بقاى سرمدي شود . پس مولا به لاهور رفته در آنجا توقف نمود در سنه 720 وفات يافت ودر همانجا دفن گشت . در تذكره شيرخان به نظر رسيده كه ملا در زمان أقامت كشمير تفسير قرآن به طريق صوفيه شروع نمود مدار آن را مطلقا بر تأويل گذاشته . امّا زيادة از يك سى پاره أول فرصت نوشتن نيافت ، از آن جمله شرح يك آية از عجايبات است كه خَتَمَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ وَعَلى سَمْعِهِمْ وَعَلى أَبْصارِهِمْ غِشاوَةٌ وَلَهُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ « 1 » ظاهر معنى [ آية را ] عامهء مفسرين نوشته‌اند كه در شأن مشركان [ است ] ، وملّا شاه در تأويلات خود آورده كه اين آية در شأن اولياست ومعنى آن است كه مهر نهاده خداى تعالى بر دلهاى اولياى خود تا ساحت فضاهاى با صفا كه بحكم « قلب المؤمن عرش اللّه » هر يكى بارگاه كبريا است [ كه ] از خس وخاشاك ووساوس نفساني وغبار وكدورات شيطانى پاك مىباشند ، وبر گوشهاى ايشان كه دريچه‌هاى شهرستان قلوبند تا از دخل كلمات لا طائل محفوظ مسدود مىماند ، وبر چشم ايشان پرده‌اى است از سرادق عظمت وجلال وجلباب حسن لا يزال كه در تماشاى آن بجمال ناسوت وملكوت نظر نمىگمارند ، ومر ايشان را است شربتهاى بزرگ در مزه وحلاوت . در اين مقام ملّا شاه عذاب را از عذب گرفته كه بمعنى آب صاف وشيرين است . وحضرت شيخ أكبر وكبريت احمر شيخ محى الدين عربى نيز در تفسير اين آية به همين قسم فرموده : يك نغمه طراود ز لب قمري وبلبل * قانون وفا مختلف آواز نباشد « 2 » انتهى . قال الشيخ محي الدين عربي في الفتوحات : إنّ المشار إليه بقوله تعالى في سورة البقرة

--> ( 1 ) بقره ( 2 ) : 7 . ( 2 ) رياض الشعرا : 196 .