غنا در مرثيه مردّد است ميان حرمت واستحباب ، ومتى دار الأمر بين الحرمة وغير الوجوب ؛ غلب الحرام الحلال بالنصّ « 1 » وإجماع الأصحاب « 2 » ، واللّه الهادي في كلّ باب . وامّا استثناء غناء قرآن ، پس عمدهء در آن حديث : « تغنّوا بالقرآن ! فمن لم يتغنّ بالقرآن فليس منّا » « 3 » است يعنى غنا وخوانندگى كنيد به قرآن ، پس هر كه غنا نكند به قرآن ، پس از ما نيست ، يعنى مسلمان نيست وراوي اين حديث سعد بن أبي وقّاص است كه از جملهء عشرهء مبشّرهء أهل سنّت است « 4 » وپدر عمر بن سعد قاتل امام حسين عليه السّلام است ، ومع ذلك ظاهرش وجوب تغنّى است كه احدى به آن قائل نيست وبر تقدير صحّت سند ممكن است حمل تغنّى را بر استغناء ، يا تحصيل صوت حسن بر نهج حلال ، هر چند كه شبيه به غنا شود در افادهء لذّت استماع وظاهر تغنّى مؤيّد اين معنى است ، زيرا كه اگر غناي حقيقي مراد مىبود به لفظ غنّ ولم يغنّ مىفرمود ، چنانكه بر عارف لغت عرب مخفى نخواهد بود ، واخبار شيعه در اين مسأله خالى نيستند از ضعف در سند يا دلالت

--> ( 1 ) عوالي اللآلي : 2 / 132 حديث 358 . ( 2 ) از أصحاب ما اجماعى در اين مورد نيافتيم بلكه با مراجعه به كتب أصحاب بعضي را قائل به اباحه يافتيم مثل سيد مرتضى در « الذّريعة : 2 / 809 - 810 » و « الغنية : 486 ( مطبوع در الجوامع الفقهية ) وبعضي را قائل به توقّف ديديم مثل شيخ طوسي در « عدة الأصول : 1 / 155 » ومحقق در « معارج الأصول : 157 . وبعضي را متمايل به ترجيح حرمت ديديم مثل علامه در نهاية الوصول : 1 / 329 و 330 . وشايد هم بتوان گفت كه ايشان نيز از متوقفين مىباشد زيرا پس از نقل واستدلالهاى آنان ، خودش اظهار نظري نكرده است . كوتاه سخن آنكه مرحوم سيد مجاهد در « مفاتيح الأصول : 709 » مىنويسد : ترجيح حرمت بر اباحه در ميان أهل تسنن مشهور است ولى در ميان أصحاب ما از شهرتى برخوردار نيست . لذا خودش قائل به ترجيح اباحه شده است . ( 3 ) معاني الأخبار : 279 ، بحار الأنوار : 89 / 190 و 191 حديث 2 و 5 ، جامع الأخبار : 132 حديث 265 ، تفسير صافي : 1 / 72 ، سنن ابن ماجة : 1 / 424 حديث 1337 . ( 4 ) رياض النضرة : 1 / 34 و 35 .