قيل : أيحلّ أن يحمى ماء البئر والخلاء ؟ قال : إن كان في الفلا فلا . جواب : الصحراء : الأتان التي يمازج بياضها غيره « 1 » ، والخلاء : الكلاء « 2 » . سؤال غصح [ 1098 ] : هرگاه صغيره را به كبيرى ويا كبيره را به صغيرى عقد منقطع نمايند افادهء محرميت مىكند ؟ جواب : بلى نسبت به مادر منكوحه وپدر ناكح وپسرش ، امّا دختر منكوحه پس محرم نمىشود إلّا بعد از دخول به مادرش ، زيرا كه : قبل از آن محرم ابدى نيست ، ومحرم ؛ هر زنى است كه حرام باشد نكاح أو ابدا به نسب يا به رضاع ، يا مصاهرت يعنى : خويشى . ومحرميّت در صورت مذكوره به هم مىرسد به شرطي كه منظور تمتع باشد از منكوحه ، هر چند كه مجرّد ديدن يا لمسي باشد كه بدون أحد أسباب ثلاثة محلله بر ناكح حلال نشود ، ومع ذلك شروط مصحّحهء نكاح باشد از قبيل كفاءة ، ومصحّحهء تصرّف ولىّ از ملاحظهء غبطه يا عدم مفسده نسبت به مولّى عليه موجود باشد ، ومتولّى نكاح صغير وصغيره ولىّ شرعي باشد . وبنابراين ؛ بايد مدّت تمتع آن قدر باشد كه نظر ولمس در آن حرام تواند بود كه به نكاح حلال شود . وهمچنين مهر از غير مال صغير باشد مگر آنكه صلاح در دادن مهر نيز باشد ، چون متعه نفقه وكسوت شرعا ندارد بلا خلاف ، وهمچنين ميراث نمىبرد ونمىدهد مطلقا على المشهور الصحيح ، بنابراين بايد زن بداند كه مستحقّ نفقه - مثلا - نيست واگر مرد چيزى از خوراك وپوشاك به أو دهد محض تكلّف وتبرّع است نه به عنوان لزوم شرعي مثل زوجهء دائمه ، ودر اين اعصار كم مردى اين را مىداند ؛ چه جاى زنان ، فظاهرا رضاى زنان مبتنى بر استحقاق

--> ( 1 ) قاموس المحيط : 2 / 69 ، تاج العروس : 12 / 289 . ( 2 ) النهاية لابن الأثير : 2 / 75 .