آقا محمد علي كرمانشاهي
332
مقامع الفضل
نفساء باشد بعد از پاك شدن قضا واجب مىشود « 1 » ؟ جواب : نه ، لكن نماز زلزله را بكند وترك نكند . سؤال ظعه [ 975 ] : كيفيّت استعلام ساعات شب را به طلوع وغروب ماه بيان نمايند ؟ جواب : طريقهاش آن است كه : از أول ماه تا چهاردهم بشمارند كه چند روز گذشته است واگر بعد از چهارده باشد از پانزدهم تا بيست وهشتم ، در هر دو صورت آنچه گذشته است در شش ضرب كنند وحاصل ضرب را بر هفت قسمت نمايند ، پس در اوّل « 2 » خارج قسمت قدر ساعات گذشته از شب باشد تا غروب ماه ، ودر دويم « 3 » قدر ساعات گذشته از شب باشد تا طلوع ماه . مثلا : در شب سيّم ماه سه را در شش ضرب كرديم هيجده شد وآن را بر هفت قسمت نموديم « 4 » خارج قسمت دو وچهار سبع شد واز اين معلوم مىشود كه : غروب ماه در شب سوّم دو ساعت وچهار سبع مىباشد . ومراد از ساعات مذكوره در اينجا ودر ساعات اقدام ساعات معوّجه است كه هر يك از شب وروز را به دوازده قسمت متساوي كنند ، خواه متساوي باشند وخواه دراز وخواه كوتاه « 5 » . ومراد از شب وقت غروب آفتاب است تا طلوع آفتاب واز روز وقت طلوع آفتاب است تا غروب ، پس مراد از شش ساعت نصف شب است ، واز چهار ساعت [ دو ] ثلث آن وچون شب - مثلا - در كوتاهى به ده ساعت رسد هر ساعتي از آن مقابل پنجاه دقيقه مىباشد ، وچون در درازى به چهارده ساعت
--> ( 1 ) الف : دارد يا نه . ( 2 ) يعنى : در صورت أول كه : از أول ماه تا چهاردهم ماه باشد . ( 3 ) يعنى : در صورت دوم كه : از پانزدهم ماه تا بيست وهشتم ماه باشد . ( 4 ) ب : كرديم . ( 5 ) براي توضيح بيشتر مراجعه شود به لغتنامه دهخدا : 28 / 136 و 137 .