واز آن شخص شنيده‌ايم تو نيز شهادت خود را بنويس ، آيا به مجرّد اين ؛ شهادت مىتوانم داد ونوشت ؟ جواب : بلى اگر علم قطعي از گفتهء ايشان به هم رسد وبعضي اكتفا به ظن متآخم علم كرده‌اند « 1 » وخالى از اشكال نيست وأحوط ترك است ، مگر آنكه مجتهد جامع الشرائط باشد كه حاكم شرع است ، وشهادت را به عنوان حكم وثبوت شرعي نويسد . هرگاه مدّعى ادّعا كند وشهود اداى شهادت كنند ، هر چند كه مدعى عليه حاضر نباشد ، زيرا كه حضور أو شرط نيست ، لكن أو بر حجّت خود باقي است ، وهرگاه به عنوان شهادت فرع نويسد در صحّتش مطلقا اشكالى نيست . سؤال ظكه [ 925 ] : هرگاه معامله ميان دو كس واقع شود بر مبلغى پس كيسهء زرى آورند كه اين آن مبلغ است ، آيا بدون شمردن شهادت مىتوانم داد بر قبض تمام وجه ؟ جواب : هرگاه طرفين هر دو گويند ووجه را بنمايند ظاهرا كافى است ، ودر اين صورت شهادت بر اقرار نيز مىتوان داد مانند صورت شمردن . سؤال ظكو [ 926 ] : هرگاه دو كس گويند كه شهادت خود را بنويس در اين كاغذ ، ويكى گفت : من كه فلان نام دارم وفلان ملك را به رفيق خود كه فلان نام دارد فروختم وما هيچ‌كدام را نمىشناسيم به چه نحو شهادت نويسيم ودهيم ؟ جواب : تا بايع را نشناسد شهادت بر نام نمىتواند داد ، أمّا شرط نيست كه بداند كه أو مالك مبيع است ، وهمچنين مشترى ، لكن در صورت جهل اسم شهادت به أوصاف مشخّصه مميّزهء مضبوطه در كتاب كه از قبيل خاصّهء مركّبه

--> ( 1 ) مبسوط : 8 / 183 ، مسالك الأفهام : 14 / 230 ، رياض المسائل : 2 / 447 و 448 .