بگذرد ، وسايهء زايد بعد از كمي وموجود بعد از عدم را فىء مىگويند « 1 » . واعتبار اقدام را به اين سايه مىكنند ، نه به سايه‌اى كه در حين زوال مىباشد ، وبه حسب اختلاف فصول وعروض بلاد ؛ مختلف مىگردد « 2 » ، وما آن را به عرض أصفهان كه سواد أعظم إيران است بيان مىنمائيم - تقريبا - به نحوى كه بعضي از محققين فرموده‌اند : در اوّل سرطان در وقت زوال سايه به مقدار يك قدم وعشر قدم - تقريبا - مىماند ، ودر وسط سرطان يك قدم وخمس قدم ، ودر اوّل أسد يك قدم ونيم ودر وسطش دو قدم ، ودر اوّل سنبله سه قدم ودر وسطش سه قدم ونيم ، ودر اوّل ميزان چهار قدم ونيم ودر وسطش پنج ونيم [ قدم ] ، ودر اوّل عقرب شش قدم وسه ربع ودر وسطش هشت [ قدم ] ، ودر اوّل قوس نه قدم وسدس ودر وسطش ده ، ودر اوّل جدى ده وثلث ودر وسطش ده ، ودر اوّل دلو نه ودر وسطش هشت ، ودر اوّل حوت شش ودو ثلث ودر وسطش پنج ونيم ، ودر اوّل حمل چهار ونيم ودر وسطش سه ونيم ودر اوّل ثور دو ودو ثلث ودر وسطش دو [ قدم ] ، ودر اوّل جوزا يك قدم ونيم ودر وسطش يك قدم وخمس قدم مىماند « 3 » ، تخمينا . امّا ساعات أقدام به عرض أصفهان وآنچه قريب است به آن در عرض ، پس در اوّل حمل دو قدم مىرود در دو ساعت إلّا سه دقيقه ، وچهار قدم در دو ساعت وچهل وسه دقيقه ، ودر وسط حمل دو قدم نيز دو ساعت إلّا سه دقيقه ، وچهار قدم در دو [ ساعت ] وچهل وهفت دقيقه . ودر اوّل ثور دو قدم در يك [ ساعت ] وپنجاه وسه دقيقه وچهار قدم در دو [ ساعت ] وبيست وسه دقيقه ، ودر وسطش دو [ قدم ] در يك ساعت وپنجاه

--> ( 1 ) حبل المتين : 139 . ( 2 ) ب : مىشود . ( 3 ) در مظانّش نيافتيم .