آقا محمد علي كرمانشاهي
248
مقامع الفضل
جواب : وجوب معلوم نيست ، لكن موافق احتياط است بلكه خالى از قوّت نيست ، واگر آنها را از براي تجارت گرفته ظاهرا خمس در نتاج آنها - از ولد وغيره - واجب است . سؤال ذفط [ 789 ] : اگر قيمت ملك زياد شود خمس دارد يا نه ؟ جواب : اگر از براي « 1 » تجارت خريده بلى ، والّا فلا . سؤال ذص [ 790 ] : اگر شخصي ملك را به اجاره دهد وچند سال بگذرد ، وهمچنين - مثلا - هرگاه نوكر اجرت خود را بعد از چند سال بگيرد ، ودر هر دو صورت اگر مىبود در آن صورت خرج شده بود بعد از گرفتن ؛ خمس مجموع را بايد داد يا نه ؟ جواب : بلى احتياطا ، واگر قرضى به هم رسانيده از آن وضع نمايد . سؤال ذصا [ 791 ] : خمس بر چه چيز لازم مىشود ؟ جواب : در غالب أوقات در أرباح تجارات وصناعات وزراعات است . سؤال ذصب [ 792 ] : چيزى كه خمس أو را دادهاند وگران شد ؛ خمس آن واجب است يا نه ؟ واگر در آن وقت آن را نفروشند وباز ارزان شود خمس بر ذمّهء أو قرار گرفته يا نه ؟ جواب : بعد از نقد شدن ؛ خمس داده مىشود . سؤال ذصج [ 793 ] : هرگاه كسى به شكار رود - از شكار چرخ « 2 » وباز وباشه « 3 » وغير اينها - وأو احتياج به شكار نداشته باشد ، بلكه چند برابر آن شكار از براي أو صرف آن شكار شود موجب قصر مىشود يا نه ؟
--> ( 1 ) ه : براي اكتساب و . ( 2 ) نوعي پرنده شكارى است و « باز » سفيد را نيز مىگويند ، و « چرغ » هم گفته شده است كه بنظر « آنندراج » كلمه « چرغ » صحيح مىباشد . ( لغتنامه دهخدا : 17 / 154 ) . ( 3 ) نوعي پرنده شكارى . ( فرهنگ معين : 1 / 460 ) .