أصل حجر ، واينكه در اين أزمنة چقدر است ؟ جواب : مراد از حجر به فتح « حاء » و « جيم » حجر الأسود است ومراد به هجر به فتح « هاء » و « جيم » ولايت بحرين است ، ومجمل اين حكايت آن است كه : در سنهء دويست وهفتاد وهشت جمعى در كوفه به هم رسيدند ومعروف به « قرامطة » گرديدند ورئيس ايشان شخصي بود كه اظهار عبادت وزهد مىنمود « 1 » وزنبيل مىبافت وبه آن مدارا مىكرد ومردم را به امامت أهل بيت مىخواند ، تا آنكه جمعى تابع أو گرديدند « 2 » وامرش در حوالي كوفه شهرت يافت « 3 » . پس در سنهء [ دويست و ] هشتاد وشش شخصي از قرامطه مسمّى به أبى سعيد جنابى - به فتح نون وجيم وباء - در بحرين به هم رسيد وجمعى از اعراب وقرامطه با أو متفق شدند خروج كردند وآن حدود را به تصرّف آوردند وجمع كثير را كشتند تا به نواحي بصره رسيدند ، پس معتضد باللّه عباسى ؛ عباس بن عمرو غنوى را با جمع كثير به دفع ايشان فرستاد ، وميان فريقين جنگ عظيم اتفاق افتاد وعباس منهزم گشت ، وأبو سعيد تمام لشكر أو را كشت وسوزانيد ، وعباس را مرخص كرد كه مقدمه را به عرض خليفه رساند « 4 » . ودر [ سنهء دويست و ] هشتاد ونه ، بلد شام را متصرف شدند « 5 » ودر [ سنهء ] سيصد ويك ، أبو سعيد را در حمّام بعضي از خادمان خودش كشت ، وبعد از آن پسرش أبو طاهر سليمان به جاى أو نشست « 6 » وبصره را در تصرّف

--> ( 1 ) ج : مىكرد . ( 2 ) ه‍ : شدند . ( 3 ) تاريخ طبري : 8 / 278 ، كامل ابن أثير : 7 / 444 ، تاريخ الاسلام ذهبي : 20 / 232 . ( 4 ) كامل ابن أثير : 7 / 498 - 500 . ( 5 ) تاريخ طبري : 8 / 215 . ( 6 ) كامل ابن أثير : 8 / 83 و 84 .