را بر سر ابن زبير خراب كردند ، پس ابن زبير از خانه بيرون جسته ، آن قدر جنگ كرد كه كشته شد ، وحجّاج سر أو را به شام فرستاد از براي عبد الملك ، ومدّت محاربهء أو هفت ماه ، وخلافتش نه سال وعمرش هفتاد وسه سال وقتلش در ذي الحجّه سنهء هفتاد وسيّم از هجرت بود « 1 » . وچون كعبه خراب شد وچند روز بر خرابى ماند ومردم هنوز از تعب جنگ نياسوده بودند ، أهل مكّه فرصت نمودند بسيارى از خاك وأسباب آن را به جهت تبرّك به خانه‌هاى خود بردند ، پس حجّاج ارادهء ساختن نمود وآن را بر بناى قريش بنا نهاد ، بناى ابن زبير را تغيير داد وچون بنا به حدّ حجر رسيد ، هر چند حجر را بر موضعش نهادند قرار نگرفت تا آنكه عاجز شدند ودر فكر چاره گشتند ، ودر آن وقت امام زين العابدين عليه السّلام در مكّه بود ، حجّاج از أو تحقيق چاره نمود حضرت فرمود كه : بايد هر كس آنچه از كعبه - از خاك وسنگ - برده ردّ نمايد ونگاه ندارد وچون همه را حاضر ساختند « 2 » ، در ميان خانه ريختند وبه اين سبب زمين خانه بلند شد چنانكه الحال هست ، وزمين خانه مقابل آستانه است ، پس حضرت به دست مبارك خود حجر را بر جايش گذاشت وقرار گرفت « 3 » ، بعد از آن خانه را تمام كردند به نحوى كه حالا هست واين بنا در سنهء هفتاد وچهار بود ، وبعد از آن تا سنهء هفتصد هجرى تغيير نيافت ، مگر حجر الأسود در زماني كه قرامطه حجر را كندند وبه هجر بردند « 4 » .

--> ( 1 ) كامل ابن أثير : 4 / 348 - 357 ، البداية والنهاية : 8 / 376 ، عقد الفريد : 4 / 381 . لازم به يادآورى است كه : زمان قتل عبد اللّه بن زبير ماه جمادى الأولى ويا جمادى الآخرة بود ، وابتداى محاصره در ماه ذيحجه بوده است . ( 2 ) الف : كردند . ( 3 ) علل الشرائع : 2 / 448 باب 201 حديث 1 ، الخرائج والجرائح : 1 / 268 حديث 11 ، بحار الأنوار : 46 / 32 حديث 25 ، 96 / 52 حديث 1 ، 62 حديث 37 . ( 4 ) البداية والنهاية : 11 / 182 .