خلاف مشهور است « 1 » ، واللّه يعلم . چهارم : بناى حضرت إبراهيم است ، ابن كثير در تفسير گفته كه : ثابت نشده است كه قبل از حضرت إبراهيم ؛ كسى كعبه را ديوار كشيده باشد 2 . وفاكهى از حضرت أمير المؤمنين عليه السّلام روايت كرده است كه : « بناى إبراهيم اوّل بنايى است كه در آن ديوار كعبه كشيده شده » 3 . وازرقى روايت كرده است كه : چون حضرت إبراهيم عليه السّلام كعبه را ساخت ، ارتفاع آن نه زرع ، وطول آن از ركن حجر تا ركن شامي سى ودو زرع ، وعرض آن از ركن شامي تا ركن مغربى نيز سى ودو ، واز طرف پشت ، از ركن مغربى تا ركن يماني سى ويك ، واز يماني تا حجر الأسود بيست زرع بود ، وسقف از براي آن قرار نداد ، ودرش را متصل به زمين كرد ، ودر بر آن ننشانيد ، وچنان بود تا زمان « تبّع حميرى » كه أو در بر آن گذارد وقفل بر آن نهاد 4 . ومحى الدين از ازرقى نقل كرده كه : ارتفاع بناى إبراهيم عليه السّلام نه زرع وطولش سى ، وعرضش بيست ودو زرع بود 5 ، ودر طريق اماميه نيز چنين وارد شده 6 ، وحضرت إبراهيم عليه السّلام چاهى در اندرون كعبه كند كه خزانهء آن باشد از براي هدايا ونذورات 7 . وفامى روايت كرده كه : آن حضرت كعبه را از سنگ پنج كوه ساخت ، طور سينا ، وطور زيتا ، ولبنان ، وجودي ، وحراء 8 . وخود أو قولي ديگر نقل كرده كه : از شش كوه ساخت ، كوه طور سينا ،

--> ( 1 ) 1 - 3 و 5 و 8 در مظانّش نيافتيم . ( 2 ) 4 اخبار مكّه : 1 / 64 . ( 3 ) 6 من لا يحضره الفقيه : 2 / 161 حديث 695 ، روضة المتقين : 4 / 140 ، وسائل الشيعة : 13 / 217 حديث 17593 . ( 4 ) 7 اخبار مكّه : 1 / 65 .