ودو نماز جهرى را به نزديك همديگر كردن به حيثيتي كه قرائت همديگر را بشنوند هيچ مانعى وضررى ندارد ، بغير مخالفت وسواس ، زيرا كه : به علاوهء اصالت جواز - عمومات ؛ امر به صلات است در مساجد ، بلكه فرموده‌اند كه : « نمازى نيست از براي همسايهء مسجد مگر در مسجد » « 1 » . وهيچ يك از علماى شيعه وهمچنين مشهور أهل سنّت قائل نشده‌اند به وجوب مطلق جماعت « 2 » وموافق ادلّه وفتاوى كلّ علماى اجلّه ؛ تمام نمازهاى سنّتى را به عنوان جهر به عمل مىتوان آورد ، بلكه هرگاه در شب به عمل آيد جهر در آن سنّت است « 3 » وهمچنين اعتكاف در مساجد - خصوصا مسجدين شريفين - از جملهء سنن مؤكّده است « 4 » ، وهمچنين تلاوت قرآن وتعقيب وذكر الهى - هرچند كه مشتمل بر آيات قرآني باشد - از مستحبّات است « 5 » . وهيچ‌كس از زمان ظهور شرع مقدّس نبوي صلّى اللّه عليه وآله وسلّم إلى الآن - از علما وفقها وأعيان - امر به خلاف اينها ننموده ، وشرط نكرده است كه : بايد صداى قرآن همديگر را نشنوند - خواه در نماز وخواه در غير نماز - يا اگر بشنوند بايد گوش به آن دهند وساكت باشند مگر در قرائت پيشنماز ، كه مأموم أو بايد استماع كند ، وگوش به قرائت أو دهد ، در نماز جهريّه وبس . وهيچ‌كس اين توهّم را نكرده است كه : چون كسى خواهد كه از براي

--> ودرباره « شيخ طوسي » هم مرتكب تأويل شدند كه نمونه آن در ( جواهر الكلام : 8 / 269 ) آمده است . ( 1 ) دعائم الاسلام : 1 / 148 ، تهذيب الأحكام : 1 / 92 حديث 244 ، 3 / 261 حديث 735 ( با اندكى اختلاف ) . ( 2 ) خلاف : 1 / 242 مسأله 280 . ( 3 ) شرح لمعه : 1 / 266 ، وسائل الشيعة : 6 / 77 باب 22 ، براي اطلاع بيشتر مراجعه شود به : مفتاح الكرامة : 2 / 404 . ( 4 ) شرح لمعه : 2 / 150 ، وسائل الشيعة : 10 / 583 باب 3 . ( 5 ) سرائر : 3 / 604 ، وسائل الشيعة : 6 / 209 حديث 2 و 210 - 212 حديث 2 - 6 .