قطب الدين الراوندي
8
سؤال و جواب فقهى ( فارسي )
- برخى از اين رساله ها از نظر نثر فارسى آنها اهميت دارد . كهن ترين متن فقهى به زبان فارسى كه تاكنون شناخته شده ، متن چند سؤال و جواب فقهى از قطب راوندى ( م 537 . ق ) است . گرچه اين رساله حدود پنجاه سال پيش به وسيله آقاى دكتر محمد امين خنجى در نشريهء فرهنگ ايران زمين براى نخستين بار انتشار يافت ، ولى نظر به قدمت متن چاپ شده و در دسترس نبودن آن ، همچنان براى اغلب پژوهشگران در حكم نسخه خطى است . از اين رو آن را با ذكر مأخذ ، مجدداً در مجلهء فقه اهل بيت چاپ كرديم . از ديگر رسالههايي كه از منظر نثر فارسى اهميت دارند ، رسالهء " واجبات " ملا عبد الله شوشترى از اعلام فقه در قرن دهم ويازدهم است . اين رساله پيش از " جامع عباسى " شيخ بهائي نگارش يافته ومىتوان آن را كهن ترين رسالهء عمليه به زبان فارسى دانست . رسالهء " جهاديه " به قلم قائم مقام فراهانى وزير اديب اوايل قاجاريه نيز نمونهاى از نثر شيواى فقهى به زبان فارسى است . اگر چه نويسندهء آن فقيه نبوده ولى با فقه آشنا بوده و آراء فقها را در باب جهاد كه در آن زمان به واسطهء جنگ ايران وروس مبتلا به حكومت قاجار بود ، به خوبى گرد آورى و با مهارت تحرير كرده است . نسخه خطى رساله هاى اين مجموعه بعضاً با جستجوى واحد اطلاع رسانى مجلهء فقه اهل بيت در فهرست نسخ خطى كتابخانه ها شناسايي واستخراج شده وبعضاً از طريق فضلايي كه در عرصهء نسخه پژوهى تحقيق مىكنند شناسايي و به دفتر مجله ارسال شده وبعضاً نيز به طور اتفاقى كشف شده است . كار تحقيق وتقويم متن اين رساله ها بر عهده افراد متعدد و با سليقه ها و روشهاى مختلفى بوده است ، از اين رو شيوه وسليقهء تحقيق متن در رساله هاى اين مجموعه يكدست نيست . در انتشار اين مجموعه ، آنچه قبل از هر چيز براى ما مهم بود احيا وعرضهء اين رسائل