قطب الدين الراوندي
541
سؤال و جواب فقهى ( فارسي )
خلفاى ثلاث را ، آنها امام اين زمان و امثال آن نيستند ، پس به اين سبب در اين باب در غايت اضطراب و تشويش مىباشند . و لهذا جمهور آنها بنا را به اين گذاشتهاند كه هر كس را كه مردم به او بيعت كنند او امام زمان مىشود و اولى الامر واجب الاطاعه است هر چند فاسق و فاجر باشند و هر چند معاويه و يزيد و هارون و مأمون باشد و هر عاقلى كه در اين معنى تأمل كند بطلان آن را مىفهمد . نقل كردهاند كه در زمان ملاّجلال دوانى كه از اعاظم علماى اهل سنت است ، علماى اهل سنت مجتمع بودند و اين حديث را مطرح كردند كه آيا مراد از امام زمان چيست ؟ بعضى گفتند قرآن است ( و بطلان آن واضح است كه قرآن را امام زمان نگويند ) و بعضى گفتند امام زمان « أُولِي الْأَمْرِ » يعنى هر كس كه به سبب بيعت سلطان شود و در آن وقت پادشاه ايشان شخصى بود مسمّى به ايلدرم بايزيد « 1 » ملاّجلال دوانى رو كرد به آن علما و ريش خود را گرفت و گفت كه : آيا اين خوب است كه حق تعالى در قيامت « جلال الدين محمد » را عذاب كند كه چرا ايلدرم بايزيد را نشناختى ؟ « 2 » * * * اهم عناوين اين رساله عبارت است از : 1 . بيان حكم جهاد دفاعى در زمان غيبت . 2 . بيان فرقهاى بين جهاد دعوتى كه مشروط به حضور امام يا نايب خاص است ، و جهاد دفاعى .
--> ( 1 ) . ايلدرم بايزيد عثمانى سلطان بايزيد اوّل است و او معاصر جلال الدين دوانى نبوده بلكه نوادهء وى سلطان بايزيد دوم معاصر او بوده است در اصل نسخه به جاى « ايلدرم » « اولدران » بود . ( 2 ) . كيهان فرهنگى ، سال يازدهم ، شمارهء 1 ، ص 17 - 15 .