اشعار است به آن كه جماعت مذكوره فاسق‌اند ، و گناهان ايشان آمرزيده نمىشود مادامى كه توبه نكنند ، پس شهادت ايشان مسموع نباشد و نماز جماعت با ايشان نبايد كرد و مال يتيم به تصرّف و ضبط ايشان نتوان داد و امثال اينها ، و توبه ايشان اينست كه به جماعت مساجد و جمعه حاضر شوند و ديگران را از خانه و راه خدا [ ى ] تعالى برنگردانند و استكبار نكنند از قبول حق . اگر گويند : بنابر آنچه در آيه مىفرمايد ، دليل است بر آن كه شرط است رفتن به نزد پيغمبر ( ص ) يا نايب آن - كه اميرالمؤمنين است - كه قائم مقام او است ، و همچنين شرط است استغفار آن حضرت و در زمان غيبت كه به خدمت ايشان رسيدن ممكن نيست ، ساقط باشد . جواب : آنكه علماء قائم مقام امام ، و امام قائم مقام رسول اللّه است ؛ به جهت آن كه در احاديث بسيار وارد شده است كه : « كسى كه قدرى از احاديث ما داند نايب ما است . » « 1 » و حكم به نيابت مطلق است ، پس شامل جمعه بوده باشد . ديگر : شما نيز قائل هستيد كه ضبط مال ايتام و قضاء بين الناس و امثال آن منصب امام ( ع ) است و مع هذا بر علماء واجب مىدانيد قيام به اين امور ، و دليلى بر اخراج جمعه از اين امور نيست . و ديگر : اگر خطاب « أَسْتَغْفَرْتَ لَهُمْ أَمْ لَمْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ » و امثال آن ، خصوص حضرت [ را ] اراده مىكند ، لازم مىآيد كه حضرت اميرالمؤمنين و ساير ائمه طاهرين و جميع مأذونين ، به اعتقاد شما داخل نباشند و هيچ كس قائل به اين نيست و چون ايشان داخل‌اند جزماً ، معلوم مىشود كه خصوصيت مقصود نيست ؛ [ چون ] اگر خصوصيت مقصود بُوَد ، منافى احاديث بسيار بود كه مفيد عموم است .

--> ( 1 ) . ر . ك : تهذيب الاحكام ، ج 6 ، ص 218 ، ح 514 .