مرغوب فيه و معمول به « 1 » جميع اهل آسمان و زمين است و فايده علم عمل است و دنيا و اعتبارات دنيا فانى است ، تصريح نمود به خطاب مشافهه بدون واسطهء « قل » در آيهء نهم : « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا نُودِيَ لِلصَّلاةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلى ذِكْرِ اللَّهِ وَ ذَرُوا الْبَيْعَ ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ » و در آن اشاره است به اين كه اين حكم و تكليف عام است نسبت به جميع ازمان و اشخاص ، و اختصاص به زمان رسول و خطاب رسول ندارد ، به خلاف آيهء سادسه ، كه چون جماعتى موجودين از يهود - كه در زمان آن حضرت بوده‌اند - اين دعوى مىنموده‌اند كه : ما اولياء خداييم و ديگران اولياء نيستند « 2 » تخصيص فرمود جواب ايشان را به آن حضرت به لفظ « قُلْ » . و اگر در اين آيه فريضه جمعه خطاب به مؤمنين به واسطه « قل » مىبود استدلال مىنمودند بر تخصيص فريضه جمعه به جماعت حاضرين زمان آن حضرت ، چنانچه در خطاب مشافهه مىگويند ، و بر مردمان شبهه مىكنند كه : معقول نيست از حكيم عليم كه مخاطب سازد جماعتى را كه معدوم باشند در حين نزول آيه و بعد از هزار و صد سال ديگر و زياده از آن موجود شوند . و اين استعباد [ را ] در آيهء وضوء « 3 » و غير از او تكاليف ، و ما سواى او از الفاظ : « يا بَنِي آدَمَ » « 4 » و « يا أَيُّهَا النَّاسُ » « 5 » و « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا » « 6 » كه بىشك جماعت معدومين حين نزول آيه ، الى يوم القيامه ، داخل‌اند در خطاب و الاّ

--> ( 1 ) . همه به آن رغبت دارند و در انجام آن كوشش مىكنند . ( 2 ) . در نسخه آمده است : « و ديگرى » . ( 3 ) . مائده ، آيهء 6 . ( 4 ) . اعراف ، آيات 26 ، 27 ، 31 و 35 و يس ، آيهء 60 . ( 5 ) . درآيه‌هاى بسيار ، ر . ك : بقره ، آيهء 21 و 168 و اول نساء . ( 6 ) . در آيه هاى بسيار ، ر . ك : بقره ، آيه‌هاى 104 ، 153 ، 172 ، 178 ، 181 ، 208 ، 254 ، 264 ، 267 ، 278 و 282 .