و شرط نيست كه نماز امام و مأموم يكى باشد يا در عدد موافق باشد ، پس هر كدام كه فارغ شوند تسليم مىكويند پيش از ديكرى و اكر بر مأموم تشهد واجب باشد و بر امام نباشد مأموم تشهد بخواند تنها و به امام ملحق شود و در عكس آن ناتمام بنشيند و متابعت امام بكند در تشهد خواندن . و اكر كسى تنها نمازى كذارده باشد و بيابد كسىرا كه با او آن نماز را به جماعت توان كذارد مستحب است كه اعاده كند و اكر در اثناى نماز باشد عدول نيت به نافله كند و دو ركعت تمام كند و باز واجب را از سر بكيرد . و اكر خللى در شرايط نماز امام ظاهر شود بعد از فراغ واجب نيست بر او كه مأمومان را اعلام كند بلكه خود اعاده مىكند و نماز ايشان صحيح است . و مستحب است كه از جاى نماز بر نخيزد تا آنهايى كه در اثناى نماز رسيده‌اند نمازهاى خود را تمام كنند . خاتمه : در كتاب من لا يحضره الفقيه از حضرت اميرالمؤمنين - عليه السلام - روايت كرده كه هر كه به مسجد آمد شد كند ، مىرسد به او يكى از هشت چيز : برادر مؤمنى كه يارى او كند در راه حق يا علم تازه كه باعث ترقى او شود يا آيهء محكمى و نشانه ظاهرى كه راهبر شود او را به سوى حق يا رحمتى كه در انتظار آن بوده باشد يا كاهى كه او را باز دارد از هلاكت يا باعث شود بر هدايت يا ترك كناهى از روى ترس يا حيا . و از حضرت امام جعفر صادق - عليه السّلام - روايت كرده كه كسى از ايشان پرسيد كه : اقل آنچه جماعت به آن حاصل شود چند كس است ؟ فرمود : مردى و زنى و اكر كسى حاضر نشود به مسجد ، مؤمن تنها جماعت است ؛ به جهت آن كه چون اذان و اقامت كفت نماز مىكذارد در پس او دو صف از ملائكه . « 1 »

--> ( 1 ) . من لا يحضره الفقيه ، ج 1 ، ص 376 .