آب ، اوّل به احجار و آخر به آب . اما اختيار آب افضل است و جمع كردن ميانهء احجار و آب افضل و اكمل . بر اين حكم نيز اجماع مجتهدين امت از علماى خاصه و فقهاى عامه منعقد و نصوص احاديث وارد است « 1 » . و اختصاص اهل قُبا از انصار به كريمهء : « إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَ يُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ » « 2 » يا از جهت اختيار آب بر احجار ، يا از جهت جمع ميانه هر دو در كتب اخبار و احاديث و اصول روايات فريقين صحيح و ثابت است . و قول سعد وقّاص و عبد اللّه بن زبير كه انكار استنجاء به آب مىكرده كرده‌اند ، « 3 » پيش جمهور فقهاء عامه نيز باطل و از درجهء اعتبار ساقط و مخالف قول و فعل رسول اللّه ( ص ) است . [ 87 ] مسألة : اگر بر مخرج بول آب ريخته شود زائد بر قدر واجب ، در زمانى ممتد كه اجزاء غسل بعضى از بعضى متراخى باشد ، اعتبار تخلّل انفصال و تعدد غسل ساقط نمىشود ، على الأظهر و احتمال وجوب فصل و تكرير غسل تا دومرتبه شستن على الحقيقة به فعل آيد ، نيز وجهى دارد ، مگر آنكه زمان غسل امتداد تمام داشته باشد و جدّ نحرير من - اعلى اللّه درجته - در شرح قواعد به سقوط اين احتمال على الاطلاق حكم قطعى كرده است . [ 88 ] مسألة : اجماع اصحاب ما - رضوان اللّه تعالى عليهم - منعقد است بر آنكه در ازالهء نجاست بول ، دلك محل - يعنى ماليدن به دست يا به چيزى ديگر لازم نيست ؛ چه آن نجاست را جرمى نيست تا احتياج به دست ماليدن باشد ؛ بلكه ازالهء عين نجاست

--> ( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 1 ، ص 349 ، ب 30 ، ح 4 . ( 2 ) . سوره بقره ، آيهء 222 . ( 3 ) . المجموع شرح المهذّب ، ج 2 ، ص 101 .