قطب الدين الراوندي

200

سؤال و جواب فقهى ( فارسي )

مقتضاى اين دو ، بر امام واجب است از اموال خود به فقراى سادات به ميزانى كه هزينهء زن‌دگىشان را تأمين كنند كمك نمايد و مضمون اين دو روايت اعم است . روايت يكم : برخى فقهاى شيعه « 1 » از امام ( ع ) نقل كرده‌اند : خمس به پنج چيز تعلّق مىگيرد . . . . امام ( ع ) از اين اموال به اندازهء نياز فقراى سادات مىپردازد . اگر مقدارى زياد آمد ، از آنِ امام است ؛ امّا چنانچه اين اموال از مقدار نياز سادات كمتر بود ، امام از سهم خود به آنها آن قدر مىدهد كه نيازشان بر طرف شود ؛ زيرا همچنان كه زيادى سهم از آنِ امام مىشد ، كاستى آن را نيز امام بايد تأمين كند « 2 » . روايت دوم : نيز برخى از راويان شيعه از ابوالحسن اوّل « 3 » ( امام موسى كاظم‌ع ) روايت كرده‌اند : . . . نيمى از خمس كه باقى مىماند ، سهم خاندانش ( اهل بيتش ) است كه از اين نيمه ، بخشى براى يتيمان اهل بيت ، بخشى براى مساكينشان و سهمى هم براى ابن سبيل‌هايشان اختصاص مىيابد . اين سهم‌ها به گونه‌اى بين آنان تقسيم مىشود كه هزينهء يك سال آنان را تأمين كند « 4 » . چنانچه از سهم آنان چيزى اضافه آمد [ كه به آن نيازى ندارند « 5 » ] از آنِ

--> ( 1 ) . در وسائل : بأسناده عن محمد بن الحسن الصفار عن أحمد بن محمد عن بعض أصحابنا ، رفع الحديث . . . » . ( 2 ) . وسايل الشيعه ، ج 9 ، ص 515 - 514 ، باب 1 از ابواب بخش خمس ، ح 9 ، و نيز در ذيل اين حديث در باب 3 ، حديث 2 نيز آمده است . ( 3 ) . نام امام ( ع ) اين چنين آمده امّا در وسائل الشيعه نام امام ( ع ) را اين گونه آورده است : « عن العبد الصالح ( ع ) فى حديث طويل » ، مقصود تمام اينها امام موسى كاظم ( ع ) است . ( 4 ) . در وسائل الشيعه آمده است : « على الكتاب و السنّة ما يستغنون به في سنتهم » به جاى متن عربى نگارنده « على الكفاف و السعة يستعينون به في سنتهم » . ( 5 ) . در وسايل « ما فضل » است ، امّا اين جا « ما يفضل » آورده‌ايم .