الشيخ المنتظري

401

درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )

پيموده است ; « عرف مناره » ، « منار » محل نور است ، اين كه به مناره مناره گفته اند براى اين است كه در شب بالاى آن چراغ مىگذاشته اند تا كاروانها راه خود را گم نكنند ، بعد به همين مناسبت هاديان راه هدايت را به آن مناره تشبيه نموده و آنها را « منار » يعنى محل نور ناميده اند . حضرت امير ( عليه السلام ) در اين جمله در توصيف بنده صالح خدا فرموده است : او منار راه يعنى هادى و راهنماى خود را شناخته است . « و قطع غماره » ، « غِمار » جمع « غَمْر » به معناى گرداب درياست ، فرق گرداب دريا با گردابهاى كوچك رودخانه ها اين است كه گرداب دريا داراى شدّت زياد است . لذا گاهى به شدّتهاى ديگرى غير از گرداب نيز « غمرات » گفته اند . پس معناى كلام حضرت اين است كه : چنين شخصى غمرات و گردابها را پيموده و از آنها گذشته است ، خود را به ساحل رسانده و از خطرات غرق شدن نجات يافته است . « استمسك من العرى بأوثقها » ، « عُرى » جمع « عروة » به معناى دستگيره هايى است كه به طناب مىزنند تا هنگام بالا آمدن از چاه آن گره ها را بگيرند ; « بأوثقها » متعلّق به « استمسك » است ; يعنى چنين مردى دستگيره هاى مورد اعتماد را گرفته و نجات پيدا كرده است . « و من الحبال بأمتنها » و به ريسمان محكم تر چنگ زده است . « امتن » به معناى محكم تر است . اينها همه تشبيهات و كنايات و استعارات است . انسانى كه در معضلات و مادّيات دنيا غرق است ، به انسانى تشبيه گرديده كه در ته چاه گرفتار شده و قصد بيرون آمدن را دارد ، او بايد با طناب محكمى كه داراى دستگيره هاى محكم است بيرون بيايد ; اين فرد هم بايد براى نجات خود از منجلاب مادّيات دنيا با وسيله اى كه مورد اعتماد است خود را نجات دهد ، بهترين وسيله نجات در اين مورد دستورات خدا و پيغمبراكرم ( صلى الله عليه وآله و سلم ) و ائمه هدى ( عليهم السلام ) است . لذا حضرت در اين دو جمله ( استمسك من العرى بأوثقها ، و من الحبال بأمتنها ) وسائل هدايت را كه دستورات خدا و پيغمبر ( صلى الله عليه وآله و سلم ) و اهل بيت آن حضرت ( عليهم السلام ) و علماست به دستگيره هاى مورد اعتماد و ريسمانهاى محكم تشبيه كرده و فرموده :