موضوع بحث درسهايى از نهج البلاغه ، خطبه هشتاد و هفتم از نهج البلاغه محمّد عبده و هشتاد و ششم از نهج البلاغه فيض الاسلام است . فرموده اند : اوصاف بندگان صالح « عِبَادَاللهِ ، اِنَّ مِنْ اَحَبِّ عِبَادِاللهِ اِلَيْهِ عَبْداً اَعَانَهُ اللهُ عَلَى نَفْسِهِ ، فَاسْتَشْعَرَ الْحُزْنَ ، وَتَجَلْبَبَ الْخَوْفَ ، فَزَهَرَ مِصْبَاحُ الْهُدَى فِى قَلْبِهِ ، وَاَعَدَّ الْقِرَى لِيَوْمِهِ النَّازِلِ بِهِ » ( اى بندگان خدا ، دوست ترين بندگان نزد خدا بنده اى است كه خدا او را بر تسلّط نفس خويش كمك كرده است ، پس حزن و اندوه را شعار خود قرار داده ، و ترس را رويّه خود گردانيده است ، پس چراغ هدايت در دل او روشن شده ، و لوازم پذيرايى و ضيافت را براى روزى كه به آن وارد مىشود آماده ساخته است . ) در اين خطبه اوصافى را يادآور مىشود كه بر خود حضرت امير ( عليه السلام ) و ائمه ( عليهم السلام ) منطبق است و با تأويل و توجيه بر يك درجه پايين تر از آنها هم منطبق مىشود . البتّه خداوند همه بشر را طورى آفريده است كه اگر بخواهند مىتوانند كارهاى خوب انجام دهند و از بندگان نيك و صالح خدا باشند ; اگر انسان در شناخت خداوند و علوم و معارف كار كند ، خدا را بشناسد و به دستورات او آن طورى كه فرموده است عمل كند ، مرتبه بالايى از كمالات را پيدا مىكند . فرموده است : « عبادالله » اى بندگان خدا « انّ من احبّ عبادالله اليه » از محبوبترين بندگان خدا نزد او « عبداً اعانه الله على نفسه » بنده اى است كه خداوند او را كمك كرده باشد براى تسلّط بر نفس خويش . خداوند به بعضى از بندگان خود توفيق مىدهد كه به خودشان برسند و خودشان را در راه حق و راه صحيح قرار دهند ; اين كه انسان بر نفس امّاره خود مسلّط باشد و بتواند خود را كنترل كند ، از مراحم الهى و الطاف خداوند است ; خداوند با كسى خويشاوندى ندارد و هر كه به او توجّه كند او هم به چنين بنده اى توجّه مىكند و او را كمك مىنمايد .