الشيخ المنتظري
353
درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )
از چنين گناهانى برحذر باشيد ; « و العيوب المسخطة » ، « عيوب » جمع « عيب » به معناى گناهان و هر كار زشت است ، « مسخطة » از مادّه « سخط » به معناى به غضب آورنده است ; يعنى از كارهاى زننده و زشتى كه خدا را به غضب مىآورد پرهيز نماييد . آيا راه گريزى هست ؟ « اُولِى الاَْبْصَارِ وَالاَْسْماعِ ، وَالْعَافِيَةِ وَالْمَتَاعِ ، هَلْ مِنْ مَنَاص اَوْ خَلاَص اَوْ مَعَاذ اَوْ مَلاَذ اَوْ فِرَار ، اَوْ مَحَار ؟ اَمْ لاَ ؟ » ( اى صاحبان چشمهاى بينا و گوشهاى شنوا و تنهاى درست و كالاهاى دنيا ، آيا هيچ جاى گريز يا رهايى يا پناهگاه يا تكيه گاه يا جاى فرار و بازگشتى هست ، يا نه ؟ ) اين عبارت و جملاتِ حضرت امير ( عليه السلام ) دنباله خطابِ او به مردم است ، فرموده اند : « اولى الابصار و الاسماع » اى صاحبان چشم و گوش « و العافية و المتاع » و اى صاحبان سلامتى و اموالِ دنيا . اين دو جمله منادا و كنايه از مردم است . در حقيقت حضرت امير ( عليه السلام ) مردم را صدا مىزنند ، مثل اين است كه بگويند : اى بندگان خدا ، صاحبان چشم و گوش كه مايه و وسيله عبرت هستند ، و اى صاحبان سلامتى و مال دنيا كه وسيله امتحان است ، « هل من مناص » آيا راه فرارى وجود دارد ؟ « مناص » به معناى « مَفَرّ » و راهِ فرار است . شما در اين دنيا با اختيار خود رفت و آمد مىكرديد ، نشست و برخاست مىكرديد ، ولى از لحظه مرگ اختيار از دست شما خارج شده و كاملا در اختيار خدا هستيد ، آيا با اين حال راه فرارى داريد ؟ « او خلاص » آيا مىتوانيد خود را از قدرت خدا خلاص كنيد ؟ « او معاذ او ملاذ » و آيا پناهگاهى داريد كه به آن پناهنده شويد ؟ « معاذ » و « ملاذ » به يك معناست . « او فرار او محار ؟ » آيا شما راه فرار و راه رجوع و گريزى داريد ؟