الشيخ المنتظري
112
درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )
به آنان بهشت را مىدهد . در اين آيه نيز فروشنده شما هستى كه از جان و مالت مايه مىگذارى ، و خريدار خداست كه در عوض بهشت را به شما مىدهد . چرا بايد آماده آخرت شد ؟ « وَتَرَحَّلُوا فَقَدْ جُدَّ بِكُم ، وَاسْتَعِدُّوا لِلْمَوْتِ فَقَدْ اَظَلَّكُمْ ، وَكُونُوا قَوْماً صِيحَ بِهِمْ فَانْتَبَهُوا ، وَعَلِمُوا اَنَّ الدُّنْيَا لَيْسَتْ لَهُمْ بِدَار فَاسْتَبْدَلُوا ; فَاِنَّ اللهَ سُبْحانَهُ لَمْ يَخْلُقْكُمْ عَبَثاً ، وَلَمْ يَتْرُكْكُمْ سُدىً » ( و آماده باشيد كه براى كوچ دادن شما شتاب دارند ، و براى مرگ مهيّا شويد كه بر شما سايه افكنده است ، چون گروهى باشيد كه چون بر آنها فرياد كشيده شد بيدار شدند ، و دانستند كه دنيا جاى اقامت نيست پس دنياى خود را با آخرت تبديل كردند ، زيرا خدا شما را بى جهت نيافريده ، و مهمل و بيكار رها نكرده است . ) « ترحّلوا » يعنى كوچ كنيد ، گرچه كوچ كردن به سوى مرگ است ولى به معناى خودكشى نيست و مقصود آمادگى براى مرگ است . فرموده اند : آماده و مهيّاى مرگ شويد كه « فقد جدّ بكم » نسبت به شما تسريع شده است . پس معناى جمله اين است كه آماده مرگ باشيد ; براى اين كه مرگ با سرعت هرچه تمامتر به سوى شما حركت مىكند . « و استعدّوا للموت » و مهيّاى مرگ باشيد . دو كلمه « ترحّلوا » ، و « استعدّوا » از جهت معنا يكى هستند يعنى آماده شويد ، اگر چه به حسب لفظ « ترحّلوا » يعنى كوچ كنيد ; چون اختيار مرگ به دست ما نيست و خودكشى هم حرام است ، پس لازمه اش اين است كه به معناى اوّل باشد . يعنى مهيّاى مرگ شويد كه « فقد اظلّكم » اين مرگ بر سر شما سايه افكنده است . سايه افكندن مرگ بر سر ما كنايه از نزديك بودن مرگ است به ما ، در حقيقت حضرت خواسته بگويد آماده مرگ باشيد براى اين كه مرگتان نزديك است .