الشيخ المنتظري

62

درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )

بحث در مورد درسهايى از نهج البلاغه بود ، در خطبه سوّم بحث به اينجا رسيد كه حضرت مى فرمايد : « فَلَمَّا نَهَضْتُ بِاْلاَمْرِ » ( پس وقتى كه قيام كردم به امر امامت و خلافت ) « امر » در اصطلاح قرآن و حديث « امر » به معناى فرمان است ، و در لسان كتاب و حديث بيشتر به همان مسأله امامت و خلافت گفته مىشود . در تعبيرات وقتى مى گفتند فرمان براى فلانى صادر شد ، يعنى فرمان ولايت و حكومت . حضرت امام حسن مجتبى ( عليه السلام ) در خطبه اش مى فرمايد : « ولاّنى المسلمون الأمر بعده » ( 1 ) مسلمانها امر امامت را بعد از اميرالمؤمنين به من محوّل كردند . با بررسى روايات به دست مى آيد كه « أمر » همان فرمان و حكومت است ، « إمارة » هم گفته مىشود چون از مادّه « اَمَرَ » است . به حاكم « امير » هم مى گويند يعنى صاحب فرمان . آيه شريفه قرآن مى فرمايد : ( اطيعوا اللّه و اطيعوا الرّسول و اولى الامر منكم ) ( 2 ) اطاعت كنيد خدا را و فرستاده خدا را و صاحبان فرمان از خودتان را . بعضى فكر مى كنند هر كس متصدّى حكومت شد صاحب فرمان مىشود ، اين اشتباه است . صاحب فرمان يعنى كسى كه حق فرمان دارد ، اگر او متصدّى حكومت شد صاحب فرمان مىشود . صاحب خانه كسى است كه خانه ملك اوست ، اگر غاصبى آمد و خانه را غصب كرد و بر خانه مسلّط شد اين غاصب است نه صاحب خانه . صاحب خانه كسى است كه خانه را از او غصب كرده اند .

--> 1 - مقاتل الطالبين ، ص 35 ; و بحارالانوار ، ج 44 ، ص 40 2 - سوره نساء ، آيه 59