به رياست و مقام به عنوان هدف نباشد ، بلكه به عنوان وسيله باشد ; رياست جمهورى ، نخستوزيرى ، استاندارى ، فرماندارى ، رياست ارتش ، رييس يك اداره بودن ، اگر انسان به اينها به عنوان وسيله نگاه كند ، وسيله اى براى خدمت به مردم و پياده كردن دستورات اسلام ارزش دارد ، و زحمات انسان هم عبادت است ، و پيش خدا هم قرب دارد . اما اگر اينها هدف باشد ، و انسان به عنوان هدف به آنها نگاه كند ، دين و دنياى خود را بفروشد براى اين كه به مقامى برسد ، اين بدبختى است و اين همان حكومتى است كه حضرت على ( عليه السلام ) مى فرمايد : ارزش يك جفت كفش پاره براى من از چنين حكومتى بيشتر است . و در جاى ديگرى حضرت خطاب به اشعث بن قيس كه استاندار آذربايجان بوده مى فرمايد : « إنّ عملك ليس لك بطعمة ، ولكنّه في عنقك أمانة » ( 1 ) اين پست و مقام براى تو طعمه نيست بلكه امانتى است كه به دوش تو گذاشته شده است . انسان از طعمه بهره مى برد ، ولى در حفظ امانت بايد بكوشد و فقط براى انسان مسئوليت دارد . من به همه برادرانى كه داراى پست و مسئوليتى هستند سفارش مى كنم كه اين فرمايش حضرت على را آويزه گوششان قرار دهند و به مقامى كه دارند به عنوان هدف نگاه نكنند ، بلكه به عنوان يك وظيفه و مسئوليت به آن نگاه كنند ، و بدانند كه هرچه پست و مقامشان بالاتر باشد مسئوليت آنها بيشتر است . بنابراين اگر كسى مسئوليت جامعه را به عهده گرفت نبايد موجب ناراحتى ديگران بشود بلكه بايد شاكر خدا باشند كه اين مسئوليت را ديگرى به عهده گرفت ، و اين واجب كفايى را ديگرى انجام داد ، و از آنها ساقط شده است . حال اين آقا آمد استاندار شد ، امام جمعه شد ، ما ديگر وظيفه نداريم و بايد خوشحال هم باشيم . كسى كه به مقام به عنوان وظيفه نگاه كند نه به عنوان مقام و پست ، قهراً از اين كه ديگرى متصدّى

--> 1 - نهج البلاغه عبده ، نامه 5