الشيخ المنتظري
379
درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )
مى گويد « مَيْسِر » . در قرآن مى فرمايد : ( إنّما الخمر و الميسر و الأنصاب و الأزلام رجس من عمل الشّيطان ) ( 1 ) همانا خمر و قماربازى و بت ها و چوبه هاى گروبندى پليد و از اعمال شيطان مى باشد . « مَيْسِر » يا از مادّه « يُسر » است به معناى آسانى ، چون قمارباز پولى را به آسانى به جيب مى زند ; و يا از مادّه « يَسار » است به معناى غنا و ثروت داشتن ، چون قمارباز پولدار مىشود و ثروتى را به دست مى آورد . در اين كلامِ حضرت تقديم و تأخير هست ، بايد مى فرمود : « كالياسر الفالج » و علّت اين كه حضرت « الفالج » را مقدّم داشته اين است كه آنچه در اينجا مورد نظر است پيروزى است نه قماربازى . « قِداح » جمع « قِدْح » است يعنى چوبه تير . يكى از راههاى قماربازى معروف در بين عربها اين بوده كه شترى را نسيه مى خريدند و بعد ده نفر جمع مى شدند و ده چوبه تير هم مى آوردند و روى هفت چوبه تير از يك سهم تا هفت سهم مى نوشتند ، يعنى روى چوبه اوّل يك سهم ، روى چوبه دوّم دو سهم تا برسد به چوبه هفتم هفت سهم ، كه جمعش مىشود بيست و هشت سهم ، و روى سه چوبه چيزى نمى نوشتند ، بعد ده چوبه تير را داخل كيسه اى مى ريختند و هر كسى يك چوبه تير برمى داشت ، سه نفرى كه روى چوبه تير آنها چيزى نوشته نشده بود بايد پول شتر را بدهند ، و بقيّه هم مطابق سهمى كه روى چوبه آنها نوشته شده بود از شتر سهم مى بردند . و اين همان است كه آيه قرآن مى گويد : ( الأزلام ) . ( 2 ) حضرت در اين تشبيه مى فرمايد : آدمى كه در خط خداست و اين دنيا را جاى خودش نمى بيند ، منتظر است كه از طرف خدا چيزى براى او برسد ، كار خيرى كه انجام مىدهد مىداند كه خدا به او پاداش مىدهد ، يا در دنيا و يا در آخرت و يا هم
--> 1 - سوره مائده ، آيه 90 2 - مجمع البيان ، ج 2 ، ص 158 ، در تفسير سوره مائده ، آيه 3 ; و تفسير قمى ، ج 1 ، ص 161