الشيخ المنتظري

285

درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )

در حديث آمده است كه پيغمبراكرم ( صلى الله عليه وآله و سلم ) فرمودند : هر كس « سبحان اللّه » بگويد خداوند يك درخت در بهشت براى او مى كارد . يك « الحمدللّه » بگويد يك درخت براى او مى كارد ، يك « لا إله الاّ اللّه » بگويد يك درخت براى او مى كارد . . . شخصى به پيغمبراكرم ( صلى الله عليه وآله و سلم ) گفت : يا رسول الله پس ما در بهشت درختهاى بسيار داريم ، پيغمبر ( صلى الله عليه وآله و سلم ) فرمودند : آرى و لكن بپرهيزيد از اين كه آتشهايى را بفرستيد كه آنها را بسوزانند . ( 1 ) يك وقت مى بينى انسان يك گناه مىكند كه همه آن باغ را آتش مى زند . بنابراين بهشت سه درجه و مرحله دارد : بهشت عقايد ، بهشت اخلاق و بهشت اعمال ، كه بهشت هر كدام از سنخ خودش مى باشد ; لذا قرآن مى فرمايد : ( فمن يعمل مثقال ذرّة خيراً يره ) ( 2 ) كسى كه به اندازه سنگينى يك ذرّه كار خير انجام دهد آن را مى بيند . عمل مجسّم مىشود ، « لا إله الاّ اللّه » به صورت درخت در مى آيد . جهنم هم مثل بهشت داراى سه مرحله است : جهنم عقايد غلط و باطل ، جهنم اخلاق بد و جهنم اعمال غلط ; قرآن مى فرمايد : ( و من يعمل مثقال ذرة شرّاً يره ) ( 3 ) كسى كه به اندازه يك ذرّه شرّ انجام دهد آن را مى بيند ، جهنم مولود عقايد و اخلاق و اعمال غلط است در صورتى كه از روى عناد و مخالفت با حق باشد ; لذا جاهل قاصر به جهنم نمى رود و خداوند او را عقاب نمى كند ، چون معاند نيست . و بالاخره مورد اوّل از موارد كه تصويب در آن راه ندارد مسائل اعتقادى است . مورد دوّم : مسائل عقلى است ، در مسائل عقلى تصويب راه ندارد ، به اصطلاح در مستقلات عقلى ، امور عقلى قطعى ; و اهل سنّت هم در اين گونه مسائل قائل به تصويب نيستند ، مثل حكم عقل به قُبح ظلم و حُسن عدل و احسان ، حال اگر كسى

--> 1 - بحارالانوار ، ج 8 ، ص 186 ، باب 23 كتاب العدل و المعاد ، حديث 154 2 - سوره زلزال ، آيه 7 3 - سوره زلزال ، آيه 8