الشيخ المنتظري
263
درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )
« يُذْرِى الرِّوَايَاتِ إِذْرَاءَ الرِّيحِ الْهَشِيمَ » ( روايات را اين طرف و آن طرف مى ريزد ، همانطور كه باد آشغالها را پراكنده مىكند . ) به برگهاى خشك و ساق گندم وقتى كه خشك و شكسته مىشود « هشيم » مى گويند . « ذرو » به معناى بالا بردن است ، در آيه قرآن دارد : ( تذروه الرّياح ) ( 1 ) باد آن را بالا مى برد . « يَذْرُ » روايت شده كه مجرّد باشد ، « يُذرى » هم روايت شده كه از باب افعال باشد ، هر دو به يك معناست . رواياتى از پيامبراكرم ( صلى الله عليه وآله و سلم ) براى آنها نقل شده بود كه بايد در آن دقّت مى كردند تا معنايش را بفهمند ; زيرا هر حديثى در محيط خاصى گفته شده است ، بايد محيط و شرايط خاص هر حديثى را - از قبيل اين كه راوى مسائل كيست ، اهل كجا بوده - مورد دقّت قرار داد تا حديث را فهميد . با دقّت و بررسى دقيق در اخبار و روايات مى توان بر طبق آن فتوى داد و حكم كرد . حضرت مى فرمايد : اين دسته نظير باد هستند ، همان گونه كه باد بدون هدف و بى حساب و ادراك ، خار و خاشاك را اين طرف و آن طرف پراكنده مىكند ، و همان گونه كه عمل باد بر طبق منطق و عقل نيست و خوب و بد را ادراك نمى كند ، اينها هم با روايات پيغمبر اين گونه عمل مى كنند و بدون دقّت و تأمّل آنها را اين طرف و آن طرف مى ريزند و هيچ گونه علمى نسبت به مضامين اخبار ندارند . « لاَمَلِئٌ وَاللَّهِ بِإِصْدَارِ مَا وَرَدَ عَلَيْهِ » ( پر نيست به خدا قسم تا بتواند صادر كند آنچه را كه بر او وارد مىشود . ) يعنى مشكلات علمى و مسأله اى را كه از او مى پرسند خوب به آنها احاطه ندارد و نمى داند چه جوابى بدهد . انسان بايد به جوانب مسأله و روايات آن محيط باشد تا بتواند نظر بدهد و فتوى يا حكمى صادر كند .
--> 1 - سوره كهف ، آيه 45