پيدا مىشود - يك ماه كنترل كند ، وقتى يك ماه كنترل كرد براى او امرى عادى مىشود ، حالت تقوى و كنترل كردن اعضاء و جوارح در او پيدا مىشود . همين طور انسانى كه در تاريخ گذشتگان مطالعه كند و از آن عبرت بگيرد ، در او حالت تقوى ايجاد مىشود و اين تقوى مانع مىشود كه او در چيزهاى شبهه ناك فرو رود . از پيامبراكرم ( صلى الله عليه وآله و سلم ) روايتى است كه مى فرمايد : « حلال بيّن ، و حرام بيّن ، و شبهات بين ذلك ، فمن ترك الشّبهات نجا من المحرّمات » ( 1 ) چيزهايى حلال روشن است ، و چيزهايى حرام روشن ، و چيزهايى مشتبه بين اين دو ، كسى كه شبهات را ترك كند از حرامها نجات پيدا مىكند . در روايت ديگر مى فرمايد : « لو ان راعياً رعى الى جانب الحمى لم يثبت غنمه ان تقع فى وسطه » ( 2 ) هر كس گوسفندانش را در اطراف قرقگاه بچراند كم كم وارد قرقگاه مىشود . اگر انجام شبهات براى انسان عادت شد كم كم محرّمات هم براى او عادى مىشود . لذا آدم متّقى بايد حتى از شبهه ناك خوددارى كند تا گرفتار محرّمات نشود . حضرت مى فرمايد : كسى كه از تاريخ درس عبرت بگيرد ، در او حالت تقوى پيدا مىشود و اين تقوى مانع از اين مىشود كه در چيزهاى شبهه ناك فرو رود ، پس به طريق اولى در محرّمات هم وارد نمى شود . بازگشت اخلاق جاهليت در بين مردم « أَلاَ وَإِنَّ بليَّتَكُمْ قَدْ عَادَتْ كَهَيْئَتِهَا يَوْمَ بَعَثَ اللَّهُ نَبِيَّكُمْ ( صلى الله عليه وآله و سلم ) » ( آگاه باشيد بلايى كه در زمان مبعوث شدن پيغمبر گرفتار آن بوديد امروز هم مانند آن گرفتارى برگشته است . )

--> 1 - منهاج البراعة ، ج 3 ، ص 220 ; وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 114 ، باب 12 صفات قاضى ، حديث 9 2 - منهاج البراعة ، ج 3 ، ص 220 ; وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 122 ، باب 12 صفات قاضى ، حديث 40