الشيخ المنتظري

128

درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )

سيّد رضىّ معيّن نكرده كه اين وقت چه زمانى بوده است . پيمان شكنى طلحه و زبير زمينه ساز جنگ جمل طلحه و زبير از صحابه مهم پيامبر ( صلى الله عليه وآله و سلم ) بودند كه بعد از قتل عثمان با حضرت على ( عليه السلام ) بيعت كردند و شايد از اوّلين كسانى بودند كه بيعت كردند ، زبير پسر عمّه حضرت على ( عليه السلام ) بود . آنها هوس حكومت و رياست بصره و كوفه را داشتند و از حضرت على ( عليه السلام ) خواستند كه حكومت آنجا را به آنها بدهد ، به هرحال براى رسيدن به حكومت بصره و كوفه و به تحريك معاويه بيعت خود را با على ( عليه السلام ) نقض كردند و به مكه رفتند كه داستان آن در شرح خطبه ششم گذشت ، در اين حركت عايشه را با خود همراه ساختند . يكى از نمايندگان عثمان كه در يمن حاكم بود و توسّط حضرت على ( عليه السلام ) عزل شده و ناراحت بود تصادفاً در مكه بود ، شتر خيلى دلاورى داشت ، براى اين كه به اينها كمكى كرده باشد شتر را به عايشه اهدا كرد ، او سوار بر شتر شد ، به بصره آمدند و جنگ جمل را به راه انداختند ، هفتاد نفر محافظ شتر عايشه بودند كه همگى در جنگ جمل كشته شدند و فداى شتر گشتند . ( 1 ) بعد از آن كه زبير بيعتش را با حضرت على ( عليه السلام ) نقض كرد عده اى به او گفتند چرا اين كار را كردى - عهدشكنى و عدم پايبندى به عهد و پيمان امرى است كه تمامى ملل آن را بد مى دانند - عهدشكنى كردى ، زبير وقتى مورد ملامت واقع مىشود براى دفاع از خود مى گويد : من ناخواسته بيعت كردم ، من به ظاهر بيعت كردم ولى دلم با اين كار موافق نبود . اميرالمؤمنين على ( عليه السلام ) در جواب براى اين كه اين توجيه زبير را از دستش بگيرد مى فرمايد :

--> 1 - كامل ابن اثير ، ج 3 ، ص 207 تا 210 ; منهاج البراعة ، ج 3 ، ص 189 ; و شرح ابن ابى الحديد ، ج 1 ، ص 265